D vitamini eksikliği ameliyat sonrası ağrıyı 3 kat artırabilir

D vitamininin ağrı algısı, bağışıklık sistemi ve iltihaplanma süreçlerinde rol oynadığı biliniyor. Ancak D vitamini düzeyi ile ameliyat sonrası ağrı arasındaki ilişki konusunda önceki araştırmaların sonuçları her zaman aynı yönde olmadı. 2026 yılında yayımlanan yeni çalışma ise bu ilişkiye dair yeni bulgular ortaya koydu.

Regional Anesthesia & Pain Medicine dergisinde yayımlanan araştırmada, tek taraflı modifiye radikal mastektomi geçiren hastaların ameliyat öncesi D vitamini düzeyleri ile operasyon sonrası ağrı durumları incelendi.

Araştırmada D vitamini eksikliği bulunan hastaların orta veya şiddetli ameliyat sonrası ağrı yaşama olasılığının daha yüksek olduğu belirlendi. İlk 24 saat içinde bu hastaların ağrı yaşama ihtimali, D vitamini yeterli olan gruba kıyasla yaklaşık 3 kat fazla çıktı.

DAHA FAZLA AĞRI KESİCİ KULLANILDI

Araştırmanın bir diğer önemli bulgusu ağrı kesici kullanımıyla ilgili oldu.

D vitamini eksikliği bulunan hastaların ameliyat sırasında ve sonrasında daha yüksek dozlarda opioid ağrı kesiciye ihtiyaç duyduğu görüldü. Çalışma, ameliyat öncesindeki D vitamini düzeyi ile hem ağrı skorları hem de toplam opioid kullanımı arasında ters yönlü bir ilişki bulunduğuna işaret etti.

ŞİDDETLİ AĞRI HER İKİ GRUPTA DA GÖRÜLMEDİ

Araştırmadaki “3 kat” farkın önemli bir ayrıntısı bulunuyor. Çalışmada iki gruptaki hiçbir hasta, 0 ile 10 arasındaki ağrı ölçeğinde 7 ve üzeri olarak tanımlanan şiddetli ağrı bildirmedi.

Dolayısıyla farkın temel olarak orta düzeydeki ağrı vakalarındaki artıştan kaynaklandığı belirtildi.

D VİTAMİNİ AĞRIYI NASIL ETKİLEYEBİLİR?

Araştırmacılar D vitamininin ağrı mekanizmasındaki olası rolünün, anti-inflamatuvar ve bağışıklık sistemini düzenleyici etkileriyle ilişkili olabileceğini belirtiyor.

Bununla birlikte araştırma, D vitamini eksikliğinin tek başına ameliyat sonrası ağrının doğrudan nedeni olduğunu kanıtlamıyor. Çalışma gözlemsel olduğu için ortaya konan bulgu bir ilişkiyi gösteriyor.

Çalışmanın özellikle meme kanseri nedeniyle tek taraflı modifiye radikal mastektomi geçiren hastalar üzerinde yapılması önemli bir sınırlılık oluşturuyor.

D vitamini eksikliği ile ameliyat sonrası ağrı arasındaki ilişkinin başka ameliyat türlerinde de aynı şekilde ortaya çıkıp çıkmayacağı henüz kesin değil. Daha önce farklı ameliyatlar üzerinde yapılan araştırmalarda birbirinden farklı sonuçlar elde edilmiş olması da bu nedenle dikkat çekiyor.

Yeni bulgular, ameliyat öncesi D vitamini durumunun hastaların iyileşme sürecindeki rolünün daha ayrıntılı araştırılması gerektiğine işaret ediyor.