Bu mesleklerde kanser riski daha yüksek: 12,7 milyon kişinin verileri incelendi

Radyasyon denildiğinde akla ilk olarak nükleer santraller, hastanelerdeki görüntüleme cihazları veya laboratuvarlar geliyor. Ancak milyonlarca kişinin verilerinin incelendiği kapsamlı bir araştırma, dikkatleri bambaşka bir meslek grubuna çevirdi.

ABD'de gerçekleştirilen çalışmada, radyasyonla ilişkili kanser ölümlerinin en sık görüldüğü meslek grubunun kabin memurları olduğu belirlendi. Pilotlar ise listenin hemen ardından geldi.

JAMA Internal Medicine'da yayımlanan araştırmada, 500'den fazla meslek grubuna ilişkin veriler değerlendirildi. Bulgular, havacılık sektöründe çalışanların mesleki yaşamları boyunca maruz kaldıkları radyasyonun sanılandan daha önemli bir risk faktörü olabileceğine işaret etti.

YÜKSEKLİK ARTTIKÇA KOZMİK RADYASYON DA ARTIYOR

Uzmanlara göre bu tablonun en önemli nedenlerinden biri, uçuş sırasında maruz kalınan kozmik radyasyon.

Dünya'nın atmosferi, uzaydan gelen yüksek enerjili parçacıkların önemli bölümünü engelleyerek yeryüzündeki canlılar için doğal bir koruma sağlıyor. Ancak uçaklar yüksek irtifaya çıktığında atmosferin bu koruyucu etkisi azalıyor.

Uçuş süresi uzadıkça maruz kalınan doz artarken, kutuplara yakın rotalar da daha fazla kozmik radyasyon alınmasına neden olabiliyor.

Araştırmada yer verilen tahminlere göre havayolu çalışanları yılda ortalama 3 ila 6 milisievert kozmik radyasyona maruz kalabiliyor. Buna karşılık yılda yaklaşık 10 uzun mesafeli uçuş gerçekleştiren sıradan bir yolcunun maruz kaldığı dozun yaklaşık 0,4 milisievert düzeyinde olduğu belirtiliyor.

12,7 MİLYON KİŞİNİN VERİLERİ İNCELENDİ

Araştırmacılar sonuçlara ulaşmak için ABD Ulusal Hayati İstatistik Sistemi'nin 2020-2024 dönemine ait kayıtlarını analiz etti.

Toplam 503 meslek grubunda çalışmış ve yaşamını yitirmiş 12,7 milyon kişinin ölüm belgeleri incelemeye alındı. Araştırmacılar kanser ölümlerini çevresel radyasyonla ilişkili olanlar ve olmayanlar şeklinde değerlendirdi.

Genel kanser oranlarında kabin memurları ile diğer meslek grupları arasında belirgin bir fark görülmezken, radyasyonla ilişkilendirilen kanser türleri incelendiğinde dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı.

KABİN MEMURLARINDA RİSK YÜZDE 50 DAHA YÜKSEK

Çalışmanın sonuçlarına göre radyasyonla ilişkili kanserlere yakalanma olasılığı, diğer meslek gruplarıyla karşılaştırıldığında kabin memurlarında yüzde 50, pilotlarda ise yüzde 36 daha yüksek bulundu.

Araştırmada meme, tiroid ve prostat kanserlerinin yanı sıra lösemi ve melanom gibi hastalıklar da değerlendirildi.

Bu oranların, doğrudan radyasyon kaynaklarıyla çalışan bazı sağlık personeli gruplarının üzerinde bulunması, araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri oldu.

Bununla birlikte bulguların bir mesleğin tek başına kansere neden olduğunu kanıtlamadığına dikkat çekiliyor. Çalışma, meslek ile radyasyonla ilişkili kanser ölümleri arasındaki bağlantıyı ortaya koyuyor.

TEHLİKE SADECE KOZMİK IŞINLAR DEĞİL

Uzmanlar, uçuş ekiplerinin karşı karşıya kaldığı potansiyel risklerin yalnızca kozmik radyasyonla sınırlı olmayabileceğini belirtiyor.

Uçakların yüksek irtifada uçması nedeniyle maruz kalınan ultraviyole ışınları ve düzensiz çalışma saatlerinin yol açtığı uyku bozuklukları da sağlık açısından araştırılması gereken faktörler arasında gösteriliyor.

Özellikle uzun uçuşlar ve sık değişen vardiyalar, uçuş personelinin biyolojik ritmini etkileyebiliyor. Bu nedenle araştırmacılar, havacılık çalışanlarının sağlığının yalnızca radyasyon dozu üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.

UÇUŞ EKİPLERİ İÇİN DAHA SIKI ÖNLEMLER GÜNDEMDE

Araştırmanın ortaya koyduğu tablo, havacılık sektöründe çalışanların düzenli sağlık takibinin önemini yeniden gündeme taşıdı.

Uzmanlar; uçuş ekipleri için daha kapsamlı cilt kontrolleri, uygun kanser taramaları ve mesleki radyasyon maruziyetinin daha düzenli takip edilmesi gibi önlemlerin değerlendirilmesini öneriyor.

Özellikle sık uçan personelin toplam radyasyon maruziyetinin izlenmesi ve uzun vadeli sağlık etkilerinin daha ayrıntılı araştırılması, gelecekte atılabilecek adımlar arasında gösteriliyor.

Gökyüzünde çalışan pilotlar ve kabin memurları için araştırmanın verdiği mesaj ise net: Yüksek irtifa, yalnızca çalışma ortamını değil, uzun yıllar boyunca biriken çevresel maruziyeti de değiştirebiliyor.