Uykunun azı da fazlası da yaşlanmayı hızlandırıyor

Bilim insanları, uyku süresi ile vücudun biyolojik yaşlanması arasındaki ilişkiye dair kapsamlı bir araştırmaya imza attı. Nature dergisinde yayımlanan çalışmada Birleşik Krallık Biyobankası'ndaki yaklaşık yarım milyon kişinin verileri incelenirken, 17 organ sistemini kapsayan 23 farklı "yaşlanma saati" kullanıldı. Sonuçlar, uyku süresinin hem beyin hem de diğer organların yaşlanmasıyla yakından ilişkili olduğunu gösterdi.

Araştırmada vücudun biyolojik yaşlanması ile uyku süresi arasında U şeklinde bir ilişki tespit edildi. Günde 6 saatten az uyuyanların yanı sıra 8 saatten fazla uyuyan kişilerde de daha hızlı biyolojik yaşlanma eğilimi görüldü. En düşük yaşlanma düzeyleri ise 6,4 ila 7,8 saat arasında uyuyan kişilerde kaydedildi.

23 FARKLI YAŞLANMA SAATİ KULLANILDI

Columbia Üniversitesi'nden araştırmacıların öncülük ettiği çalışmada, kişilerin biyolojik yaşını değerlendirmek için makine öğrenmesi yöntemlerinden yararlanıldı.

Araştırmacılar; tıbbi görüntülemeler, organlarla ilişkili proteinler ve kandaki çeşitli moleküllerden elde edilen verilerle farklı organlara yönelik yaşlanma ölçümleri oluşturdu. Daha sonra katılımcıların bildirdiği uyku süreleri bu ölçümlerle karşılaştırıldı.

BEYİNDEN KALBE KADAR BİRÇOK ORGAN ETKİLENİYOR

Çalışmanın sonuçları, uyku süresi ile yalnızca beyin sağlığı arasında değil, vücudun birçok farklı sistemi arasında da bağlantı bulunduğuna işaret etti.

Araştırmada düzensiz uyku; depresyon, kaygı bozuklukları, obezite, tip 2 diyabet, yüksek tansiyon ve kalp hastalıkları gibi çeşitli sağlık sorunlarıyla ilişkilendirildi. Hem kısa hem de uzun uyku sürelerinin akciğer hastalıkları ve bazı sindirim sistemi rahatsızlıklarıyla da bağlantılı olduğu görüldü.

FAZLA UYUMAK DA RİSKLİ OLABİLİR

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de uzun uyku süresinin sağlık açısından otomatik olarak daha iyi olmadığına işaret etmesi oldu.

8 saatin üzerinde uyuyan kişilerde daha hızlı biyolojik yaşlanma göstergeleri tespit edildi. Ancak araştırmacılar, bu sonucun uzun uykunun doğrudan yaşlanmaya neden olduğunu kanıtlamadığını özellikle vurguluyor. Uzun uyku, mevcut bazı sağlık sorunlarının bir göstergesi de olabilir.

Bilim insanları, araştırmanın bir neden-sonuç ilişkisi ortaya koymadığı konusunda uyarıyor. Yani az veya fazla uyumanın doğrudan biyolojik yaşlanmaya neden olduğu söylenemiyor. Bulgular daha çok uyku süresi ile biyolojik yaşlanma arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, uyku düzeninin genel sağlık durumuyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.