Yeşil pasaportta kapsam genişliyor mu? Pilot, öğretmen, doktor ve mühendislere yeni teklif

Yurt dışı seyahatlerinde yaşanan vize sorunları, yeşil pasaport kapsamının genişletilmesine yönelik talepleri yeniden gündeme getirdi. Farklı siyasi partilerden milletvekillerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunduğu kanun teklifleriyle çok sayıda meslek grubunun hususi damgalı pasaport hakkından yararlanması isteniyor.

Karadağ'a gidecek Türk vatandaşlarına vize şoku! THY'den 1 Kasım uyarısı

Pilotlar, öğretmenler, doktorlar, diş hekimleri, veteriner hekimler, eczacılar, mühendisler, mimarlar, muhtarlar ve mali müşavirleri kapsayan tekliflerde mesleki kıdem süreleri dikkat çekiyor. Bazı meslekler için 5 yıl, bazıları için 10 veya 15 yıl çalışma şartı getirilmesi öneriliyor.

Ancak düzenlemeler henüz yasalaşmadı. Teklifler TBMM İçişleri Komisyonu aşamasında bulunuyor.

PİLOTLARA YEŞİL PASAPORT İÇİN 5 YIL UÇUŞ ŞARTI

30 Eylül 2026'da Meclis'e sunulan kanun teklifinde, pilot lisansına sahip olup en az 5 yıl fiilen uçuş hizmetinde çalışan kişilere yeşil pasaport verilmesi talep edildi.

Teklifin gerekçesinde pilotların mesleki faaliyetleri kapsamında yurt dışındaki eğitim programlarına, uçuş testlerine ve uçak teslim süreçlerine katılmak zorunda kaldığına dikkat çekildi.

Bu görevler için vize alınmasının zaman kaybına ve ek maliyetlere neden olduğu belirtilerek pilotların hususi damgalı pasaport kapsamına alınması gerektiği savunuldu.

ÖĞRETMENLER İÇİN 10 YILLIK HİZMET KRİTERİ

Öğretmenleri ilgilendiren kanun tekliflerinde ise en az 10 yıl mesleki deneyim şartı öne çıkıyor.

Önerilen düzenlemeye göre Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okullarında veya özel öğretim kurumlarında toplam 10 yıl öğretmenlik yapan kişilerin yeşil pasaport alabilmesi hedefleniyor.

Farklı eğitim kurumlarında geçirilen çalışma sürelerinin birleştirilmesi de teklif kapsamında yer alıyor. Mesleki kıdemin SGK hizmet dökümü veya ilgili kurumlardan alınacak belgelerle kanıtlanması öngörülüyor.

Düzenlemenin özellikle mevcut kadro derecesi şartlarını karşılayamayan kamu öğretmenleri ile özel okullarda görev yapan eğitimcileri kapsaması amaçlanıyor.

DOKTOR, DİŞ HEKİMİ VE ECZACILARA 15 YIL ŞARTI

Sağlık mesleklerine yönelik tekliflerde hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar için 15 yıllık mesleki kıdem şartı bulunuyor.

YENİ Parti milletvekilleri Kayıhan Pala, Aylin Yaman ve Murat Çan tarafından 9 Ekim 2026'da sunulan teklifte, ilgili meslek kuruluşlarına kayıtlı olarak en az 15 yıl fiilen çalışan sağlık profesyonellerinin yeşil pasaport hakkından yararlanması istendi.

Önerinin kamu ve özel sektör ayrımı yapılmadan uygulanması hedefleniyor.

Teklifin gerekçesinde mevcut uygulamanın kamu ve özel sektörde çalışan sağlık personeli arasında farklılıklara yol açtığı savunuldu. Uluslararası bilimsel kongreler, mesleki toplantılar ve eğitim programlarına katılım sırasında yaşanan vize sorunları da düzenleme ihtiyacının nedenleri arasında gösterildi.

MÜHENDİS VE MİMARLAR İÇİN 10 VE 15 YIL SEÇENEĞİ

Yeşil pasaport kapsamına alınması istenen meslek grupları arasında mühendisler ve mimarlar da bulunuyor.

TBMM'ye sunulan tekliflerden birinde, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) bağlı odalara kayıtlı ve en az 10 yıllık mesleki deneyime sahip mühendis ve mimarların hususi damgalı pasaport alabilmesi önerildi.

YENİ Parti Gaziantep Milletvekili Melih Meriç'in 16 Eylül'de sunduğu başka bir kanun teklifinde ise bu meslek grupları için 15 yıllık kıdem şartı öngörüldü.

Böylece mühendis ve mimarların yeşil pasaport hakkından yararlanabilmesi için farklı süreleri esas alan düzenleme önerileri Meclis gündemine taşınmış oldu.

MUHTARLAR VE MALİ MÜŞAVİRLER DE LİSTEDE

Yeşil pasaport kapsamının genişletilmesine yönelik bir diğer teklif, köy ve mahalle muhtarları ile mali müşavirleri de içeriyor.

16 Eylül'de Meclis'e sunulan düzenlemede köy ve mahalle muhtarlarına hususi damgalı pasaport verilmesi talep edilirken bu grup için belirli bir hizmet süresi şartı öngörülmedi.

Aynı teklifte, TÜRMOB'a bağlı odalara kayıtlı yeminli mali müşavirler ile en az 15 yıllık mesleki kıdeme sahip serbest muhasebeci mali müşavirlerin de yeşil pasaport alabilmesi istendi.

Teklifte ayrıca serbest çalışan doktor, eczacı, mühendis ve mimarların da kapsama dahil edilmesine yönelik hükümler bulunuyor.

YEŞİL PASAPORT KİMLERE VERİLİYOR?

Mevcut mevzuata göre yeşil pasaport, belirli şartları karşılayan kamu görevlilerine ve kanunla bu hak tanınan diğer kişilere veriliyor.

Birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda görev yapan devlet memurları, gerekli koşulları sağlamaları halinde bu haktan yararlanabiliyor. Eski milletvekilleri, eski bakanlar ve belirli şartları taşıyan avukatlar da yeşil pasaport alabilen gruplar arasında yer alıyor.

Meclis'e sunulan yeni teklifler, mevcut sistemdeki hak sahipliğini tamamen yeniden oluşturmayı değil, özellikle özel sektörde ve serbest olarak çalışan meslek mensuplarını da kapsama almayı amaçlıyor.

Bu nedenle kamu sektöründe çalışan bazı öğretmen ve doktorlar, gerekli kadro derecesi şartlarını taşımaları halinde mevcut mevzuat kapsamında zaten yeşil pasaport alabiliyor.

YEŞİL PASAPORT TEKLİFLERİ YASALAŞTI MI?

TBMM'ye sunulan düzenlemeler henüz yasalaşmış değil. Tekliflerin yürürlüğe girebilmesi için öncelikle komisyon aşamasından geçmesi, ardından Genel Kurul'da kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor.

Bazı tekliflerde mesleki kıdemin yanı sıra belirli suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması gibi ek şartlar da yer alıyor.

Dolayısıyla pilot, öğretmen, doktor, mühendis, mimar, muhtar ve mali müşavirler için gündeme gelen düzenlemeler şu an itibarıyla yeni bir yeşil pasaport başvuru hakkı sağlamıyor. Tekliflerin yasama sürecindeki durumu belirleyici olacak.