Vizesiz seyahat için yeni adım: 7 meslek grubuna yeşil pasaport yolu açılabilir

Vizesiz seyahat imkânı sağlayan yeşil pasaportun kapsamının genişletilmesine yönelik yeni yasa teklifleri Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunuldu. Düzenlemelerin kabul edilmesi hâlinde, aralarında pilotların, mühendislerin, mimarların ve sağlık çalışanlarının bulunduğu 7 meslek grubuna daha yeşil pasaport verilmesinin önü açılabilecek.

TBMM İçişleri Komisyonu'na sevk edilen teklifler henüz yasalaşmadı. Düzenlemeler, meslek gruplarına göre farklı çalışma süresi ve mesleki kıdem şartları öngörüyor.

YEŞİL PASAPORT HANGİ MESLEKLERİ KAPSAYACAK?

Tekliflerde yeşil pasaport hakkı tanınması öngörülen meslek grupları ve şartları şöyle sıralanıyor:

Pilotlar: Havayolu pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilî uçuş hizmeti verenler.
Mühendisler: TMMOB üyesi olan ve en az 10 yıllık mesleki kıdemi bulunanlar.
Mimarlar: TMMOB üyesi olan ve en az 10 yıllık mesleki kıdemi bulunanlar.
Hekimler: Kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilî çalışma süresini tamamlayanlar.
Diş hekimleri: Kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilî kıdemi bulunanlar.
Veteriner hekimler: Kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilî kıdemi bulunanlar.
Eczacılar: Kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilî kıdemi bulunanlar.

Tekliflerde yer alan şartların yanı sıra başvuru sahiplerine ilişkin güvenlik ve adli durum kriterleri de düzenleniyor.

PİLOTLARA 5 YILLIK UÇUŞ DENEYİMİ ŞARTI

YENİ Parti Bursa Milletvekili Hasan Öztürk ile YENİ Parti Sivas Milletvekili Ulaş Karasu tarafından hazırlanan tekliflerden biri, sivil havacılık sektöründe çalışan pilotları kapsıyor.

Teklifin kabul edilmesi durumunda, pilot lisansını aldıktan sonra en az 5 yıl fiilî uçuş hizmeti veren pilotlar yeşil pasaport hakkından yararlanabilecek.

Düzenlemenin gerekçesinde, uluslararası taşımacılık yapan pilotların yurt dışına çoğunlukla görev kapsamında çıkabildiğine dikkat çekiliyor. Vize başvurularında yaşanan gecikmelerin uçak teslimatları, simülatör testleri ve yurt dışındaki mesleki eğitim süreçlerini aksatabildiği belirtiliyor.

VİZE ENGELLERİNİN HAVACILIK SEKTÖRÜNE ETKİSİ

Teklif metninde, vize işlemlerinin uzun sürmesinin hem zaman kaybına hem de ek maliyetlere yol açtığı ifade ediliyor. Vize alamayan pilotların uluslararası eğitimlere ve uçuş testlerine katılamamasının sektörün işleyişini olumsuz etkileyebildiği vurgulanıyor.

Yeşil pasaport hakkının pilotların yurt dışındaki mesleki faaliyetlere erişimini kolaylaştırması ve bürokratik engelleri azaltması amaçlanıyor.

MİMAR VE MÜHENDİSLERE 10 YIL KIDEM KOŞULU

Yeşil pasaport kapsamının genişletilmesine yönelik bir diğer teklif ise mimar ve mühendisleri ilgilendiriyor. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) üyesi olan ve mesleğinde en az 10 yıl fiilî kıdemi bulunan kişilere hususi damgalı pasaport verilmesi öngörülüyor.

Teklifin gerekçesinde, mimar ve mühendislerin uluslararası bilimsel etkinliklere, konferanslara, çalıştaylara ve eğitim programlarına katılmasının mesleki gelişim açısından önem taşıdığı belirtiliyor.

Yurt dışındaki teknolojik uygulamaların yerinde incelenmesinin, bilgi paylaşımının ve uluslararası iş birliklerinin artırılmasının da düzenlemenin hedefleri arasında olduğu ifade ediliyor.

DOKTOR, DİŞ HEKİMİ VE ECZACILARA 15 YIL ŞARTI

Sağlık çalışanlarını kapsayan yasa teklifinde ise hekimler, diş hekimleri, veteriner hekimler ve eczacılar için yeni bir hak tanımlanması isteniyor.

Buna göre, kamu veya özel sektörde en az 15 yıl fiilî mesleki çalışma süresini tamamlayan ve teklif kapsamında belirlenen diğer şartları karşılayan meslek mensupları yeşil pasaport alabilecek.

Düzenleme, yalnızca kamu kurumlarında çalışanları değil, özel hastanelerde görev yapan veya kendi muayenehanesinde ya da kliniğinde çalışan sağlık profesyonellerini de kapsayacak şekilde hazırlanıyor.

SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN EŞİTLİK VURGUSU

Teklifin gerekçesinde, mevcut sistemde yeşil pasaport hakkının belirli kamu görevlilerinin kadro derecelerine bağlı olmasının kamu ve özel sektör çalışanları arasında farklılık oluşturduğu savunuluyor.

Vize işlemlerinde yaşanan güçlüklerin hekimlerin uluslararası bilimsel kongrelere, klinik araştırmalara ve mesleki toplantılara katılımını zorlaştırabildiği belirtiliyor.

Teklifin yasalaşması hâlinde sağlık çalışanlarının uluslararası bilimsel gelişmeleri takip etmesinin ve mesleki etkinliklere katılmasının kolaylaştırılması hedefleniyor.

YEŞİL PASAPORT İÇİN ADLİ DURUM ŞARTI

Mimar ve mühendisleri kapsayan tekliflerde başvuru sahiplerinin Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarla ilgili soruşturma veya kovuşturma durumuna ilişkin koşullar da yer alıyor. Sağlık çalışanlarını kapsayan düzenlemede de belirli suçlara ilişkin adli kriterler öngörülüyor.

Başvuru şartları, ilgili tekliflerin yasama sürecinde alacağı son şekle göre netleşecek.

MEVCUT DURUMDA KİMLER YEŞİL PASAPORT ALABİLİYOR?

Mevcut mevzuat kapsamında yeşil pasaport hakkı, belirli şartları karşılayan farklı kişi gruplarına tanınıyor. Bunlar arasında şunlar bulunuyor:

Kamu kurumlarında 1'inci, 2'nci veya 3'üncü derece kadrolarda görev yapan belirli devlet memurları ve hak sahibi kamu görevlileri.
Belirli şartları taşıyan eski milletvekilleri ve eski bakanlar.
Görev süreleri boyunca kanunda belirtilen şartları karşılayan büyükşehir, il ve ilçe belediye başkanları.
Belirli koşulları sağlayan devlet sporcuları.
Mevzuatta belirtilen şartları karşılayan bazı kamu kurumu ve kuruluş çalışanları.
İhracat hacmi ve diğer yasal kriterler bakımından gerekli koşulları sağlayan ihracatçı firma sahipleri, ortakları veya çalışanları.
Baroya en az 15 yıl kayıtlı olan ve ilgili yasal koşulları karşılayan avukatlar.

TEKLİFLER YASALAŞIRSA NE DEĞİŞECEK?

TBMM'ye sunulan teklifler, yeşil pasaport hakkının farklı meslek gruplarına genişletilmesini amaçlıyor. Ancak düzenlemeler henüz yasalaşmadığı için pilotların, mühendislerin, mimarların ve sağlık çalışanlarının bu haktan yararlanıp yararlanamayacağı kesinleşmiş değil.

Tekliflerin TBMM İçişleri Komisyonu'ndaki görüşmeleri ve sonrasında izlenecek yasama süreci, yeşil pasaportun kapsamına ilişkin nihai kararı belirleyecek.