Türkiye'de yasaklanan gıdalar belli oldu: Artık satışı yapılmayacak

Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye’de satışa sunulacak “yeni nesil gıdalar”a yönelik kapsamlı düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Resmi Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği” ile birlikte, daha önce Türkiye’de yaygın olarak tüketilmeyen birçok ürün için özel denetim ve izin süreci başlatıldı.

DOMUZ BİLEŞENLERİNE YASAK

Yeni düzenlemeye göre, özellikle böcek bazlı içerikler ile domuzdan elde edilen bileşenler içeren ürünlere Türkiye’de satış onayı verilmeyecek.

Yönetmelikte dikkat çeken ayrıntılardan biri ise 31 Aralık 2025 tarihi oldu. Buna göre, bu tarihten önce ticari olarak piyasaya sunulmayan veya yaygın tüketimi bulunmayan yiyecek ve içecekler “yeni gıda” kategorisinde değerlendirilecek.

GDO'LU GIDALAR KAPSAM DIŞI

Laboratuvar ortamında geliştirilen alternatif ürünler başta olmak üzere çok sayıda yeni nesil gıda için özel inceleme süreci uygulanacak. Ancak genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO), gıda enzimleri ve mevcut katkı maddeleri yönetmelik kapsamı dışında bırakıldı.

Düzenleme kapsamında, hücre ve doku kültürüyle üretilen yapay et ürünleri, alg, mantar ve mikroorganizmalardan elde edilen alternatif gıdalar, nanoteknoloji kullanılarak geliştirilen ürünler ve yapısı değiştirilmiş moleküler içerikler “yeni gıda” olarak değerlendirilecek.

Ayrıca daha önce yalnızca takviye edici gıda olarak kullanılan bazı maddelerin normal yiyeceklere eklenmiş halleri de denetime tabi tutulacak.

YENİ ŞARTLAR GETİRİLDİ

Türkiye’de satış izni almak isteyen ürünlerin üç temel kriteri karşılaması gerekecek. Bakanlık, ürünlerin insan sağlığı açısından risk taşımadığının bilimsel olarak kanıtlanmasını, tüketiciyi yanıltıcı özellik içermemesini ve besin değerinin geleneksel ürünlerden düşük olmamasını şart koştu.

Özellikle böcek ve domuz kaynaklı içerik taşıyan ürünlerin ise doğrudan reddedileceği, bu ürünlerin izinli ürünler listesine alınmayacağı belirtildi.

Yönetmelikle birlikte üretici ve ithalatçı firmalara da yeni sorumluluklar getirildi. Firmalar, piyasaya sürmek istedikleri ürünlerin “yeni gıda” kapsamına girip girmediğini önceden belirlemekle yükümlü olacak.

Belirsizlik yaşanan durumlarda Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne başvuru yapılacak. Başvurular ilk aşamada 45 iş günü içinde değerlendirilecek. Ön incelemeyi geçen ürünler daha sonra uzmanlardan oluşan Bilimsel Komisyon tarafından yaklaşık 9 ay sürecek detaylı incelemeye alınacak.