Sigara satışında QR Kod dönemi! Yeni sistemle yaş kontrolü yapılacak

Sağlık Bakanlığı ile AK Parti TBMM Grubu, çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini engellemek amacıyla yeni bir düzenleme hazırlıyor. Kanun teklifi taslağında, market, bakkal ve büfe gibi satış noktalarında elektronik kimlik doğrulama sisteminin kullanılması öngörülüyor.

Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde sigara satın almak isteyen kişiler, cep telefonları üzerinden QR kodla yaş doğrulamasından geçecek. Sistemle hem 18 yaş sınırının uygulanması hem de günlük tütün ürünü alımlarının denetlenmesi amaçlanıyor.

SİGARA SATIŞINDA QR KODLA YAŞ DOĞRULAMASI

Taslakta, Japonya ve Güney Kore’deki uygulamalardan esinlenilerek geliştirilen bir model üzerinde duruluyor. Buna göre satış sırasında ilgili kamu otoritesi tarafından oluşturulan QR kod kullanılacak.

Alıcının cep telefonuyla okutacağı kod, sistem üzerinden T.C. kimlik numarasıyla eşleştirilecek. Böylece kişinin yasal yaş sınırını karşılayıp karşılamadığı kontrol edilecek.

Sistem, satış yapan işletmenin ekranına kişinin adı, soyadı veya tam yaşı gibi kişisel bilgilerini aktarmayacak. Satıcıya yalnızca satışın yaş kriteri bakımından uygun olup olmadığına ilişkin bilgi verilecek.

GÜNLÜK SİGARA ALIMINA DA SINIRLAMA GELEBİLİR

Hazırlanan taslakta yalnızca yaş kontrolü değil, günlük tütün ürünü alım miktarının denetlenmesi de yer alıyor. Uygulamanın market, bakkal ve büfe gibi fiziksel satış noktalarında hayata geçirilmesi planlanıyor.

Bu sistemle tütün ürünlerinin satışının daha yakından takip edilmesi ve belirlenen kurallara uyulmasının sağlanması hedefleniyor. Günlük alım denetiminin hangi yöntemle uygulanacağına ilişkin teknik ayrıntıların ise düzenlemenin ilerleyen aşamalarında netleştirilmesi bekleniyor.

GENÇLERİN SİGARA ERİŞİMİNE İLİŞKİN ARAŞTIRMA TASLAĞA GİRDİ

Kanun teklifi taslağında, 2017 yılında gerçekleştirilen Küresel Gençlik Tütün Araştırması'nın sonuçlarına da yer verildi.

Araştırmada, 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ünün yaş sınırına rağmen satış noktalarından sigara temin edebildiği belirtildi. Yeni düzenlemenin temel hedeflerinden biri de yaş kontrolünü daha etkin hale getirerek çocukların tütün ürünlerine ulaşmasını önlemek.

İŞLETMELERE BİR YILLIK GEÇİŞ SÜRESİ PLANLANIYOR

Taslağın yasalaşması halinde satış noktalarına yeni sisteme uyum sağlamaları için bir yıllık süre tanınması öngörülüyor. Bu süreçte gerekli teknik altyapının kurulması planlanıyor.

Sistemin çalışma esasları ve teknik ayrıntıları, Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenecek.

Düzenleme henüz teklif taslağı aşamasında olduğundan, QR kod uygulamasının kesin yürürlük tarihi ve nihai uygulama koşulları yasal sürecin tamamlanmasıyla netleşecek.