Şarj cihazları ve USB-C kablolarında kurallar değişti: Yeni standartlar geliyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, elektronik cihazların şarj edilmesinde kullanılan güç kaynakları ve bağlantı kablolarına ilişkin yeni çevreye duyarlı tasarım şartlarını yürürlüğe koymaya hazırlanıyor. Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğle harici güç kaynakları, kablosuz şarj cihazları, taşınabilir bataryalar ve USB Tip-C kablolarının enerji verimliliği ile teknik uyumluluğuna yönelik yeni kriterler getirildi.

2020 yılında yürürlüğe giren önceki düzenlemenin yerini alan tebliğin hükümleri büyük ölçüde 14 Aralık 2028’den itibaren uygulanacak. Belirli ürün grupları için ise 2030 ve 2033 yıllarına kadar uzanan geçiş süreleri öngörüldü.

ŞARJ CİHAZLARININ ELEKTRİK TÜKETİMİNE SINIR

Yeni düzenlemeyle şarj cihazlarının kullanılmadıkları sırada tükettikleri elektrik miktarı da sınırlandırıldı.

Etiket çıkış gücü 49 wattı aşmayan tek gerilimli AC-DC harici güç kaynaklarında yüksüz güç tüketimi en fazla 0,075 watt olabilecek. Çoklu gerilimli uyarlanabilir modellerde ise bu sınır 0,300 watt olarak uygulanacak.

Çıkış gücü 10 wattın üzerinde olan güç kaynaklarının düşük yük koşullarındaki verimliliği de belirlenen standartları karşılamak zorunda olacak. Ortalama enerji verimliliği hesaplamalarında cihazların yüzde 25, 50, 75 ve 100 kapasiteyle çalıştıkları durumlardaki ölçümler esas alınacak.

Kablosuz şarj pedlerinin bekleme durumundaki enerji tüketimi de sınırlandırıldı. Bu cihazların özelliklerine göre 0,50 watt ve 0,80 wattlık üst sınırlar uygulanacak.

USB-C BAĞLANTISI İÇİN YENİ ZORUNLULUKLAR

Tebliğle farklı elektronik cihazlarda ortak şarj sistemlerinin kullanılmasını sağlayacak teknik şartlar da belirlendi.

Belirli istisnalar dışında düzenleme kapsamındaki AC-DC harici güç kaynaklarının en az bir USB Tip-C veya USB Güç Dağıtımı (USB-PD) bağlantı istasyonuna sahip olması gerekecek. Bağlantı çıkışlarının bağımsız çalışması ve cihazların sabit çıkış kablosu bulundurmaması şartı aranacak.

Genel kullanım amaçlı taşınabilir bataryalar ile bazı kablosuz şarj cihazları için de USB-C uyumluluğu zorunlu tutulacak.

Ancak 100 wattın üzerindeki güçler, 48 voltu aşan gerilimler ve belirli endüstriyel, tıbbi veya askerî kullanım alanları düzenlemedeki istisnalar kapsamında değerlendirilebilecek.

USB-C KABLOLARINDA 60W VE 240W İBARESİ YER ALACAK

Yeni kurallara göre her iki ucunda USB-C bağlantısı bulunan kabloların destekledikleri azami güç kapasitesinin belirtilmesi gerekecek.

Kabloların bağlantı uçlarında, teknik özelliklerine göre “60W” veya “240W” ibaresi bulunacak. Bu işaretlerin kullanıcılar tarafından kolayca okunabilmesi için asgari yazı boyutları da belirlendi.

Böylece kullanıcıların satın aldıkları kabloların desteklediği güç kapasitesini doğrudan ürün üzerinden görebilmesi amaçlanıyor.

ŞARJ CİHAZLARINA ORTAK LOGO GELİYOR

Belirlenen uyumluluk şartlarını karşılayan harici güç kaynaklarında “Ortak Şarj Cihazı” logosu kullanılacak.

Logo, ürünün etiketi, ambalajı, muhafazası ve kullanım kılavuzunda bulunacak. İşaretlemede yer alan güç değeri, tek bir USB-C veya USB-PD bağlantısının sağlayabildiği azami çıkış gücünü gösterecek.

Üreticilere ürünlerin teknik özelliklerini internet üzerinden erişilebilir tutma yükümlülüğü de getirildi.

Üretici bilgileri, MERSİS numarası, model kodu, giriş ve çıkış değerleri, enerji verimliliği ve desteklenen güç protokolleri gibi veriler, ilgili modelin son ürününün piyasaya sunulmasının ardından en az 10 yıl boyunca ücretsiz erişime açık olacak.

Tüketiciler bu bilgilere ürün kılavuzlarındaki karekod veya internet bağlantıları aracılığıyla ulaşabilecek.

ÜRÜNLER TEKNİK DENETİMDEN GEÇECEK

Yeni tebliğ kapsamında üreticilerin ürünlerine ilişkin ayrıntılı teknik dosyalar hazırlaması gerekecek.

Bu dosyalarda çıkış akımı, gerilim, enerji verimliliği ve güç hesaplamaları gibi teknik bilgiler bulunacak. USB-C bağlantılarında kablo direncinden kaynaklanan enerji kayıpları da hesaplamalara dahil edilecek.

Belirli sınıflardaki harici güç kaynaklarının 2,5 kilovoltluk darbe dayanımı testlerinden geçmesi zorunlu olacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, ürünlerin açıklanan teknik özelliklere uygunluğunu piyasa gözetimi ve denetimi yoluyla kontrol edecek. Uygunsuzluk tespit edilmesi halinde ilave numune testleri yapılabilecek.

YENİ KURALLAR NE ZAMAN UYGULANACAK?

Düzenlemenin büyük bölümü 14 Aralık 2028 tarihinde uygulanmaya başlayacak.

Etiket çıkış gücü 100 wattın üzerinde olan USB-PD bağlantı istasyonlu belirli harici güç kaynaklarında bazı eski hükümler 14 Aralık 2030’a kadar geçerli olacak. Belirli yedek harici güç kaynakları için ise geçiş süresi 14 Aralık 2033’e kadar devam edecek.