Şanlıurfa depremi sonrası gözler Bozova Fayı’nda: 7 büyüklüğüne varan deprem üretebilir mi?

Şanlıurfa’da meydana gelen 5,4 büyüklüğündeki deprem, bölgenin sismik hareketliliğini ve Bozova Fayı’nı yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.

Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, depremin kaynağına ilişkin değerlendirmesinde Bozova Fayı’na işaret etti. Sözbilir’e göre sarsıntı, Bozova Fayı ya da fayın doğu ucunda bulunan kollarla ilişkili olabilir.

BOZOVA FAYI 55 KİLOMETRE UZUNLUĞUNDA

Sözbilir, Bozova Fayı’nın aktif olup olmadığı konusunda geçmişte bilim dünyasında farklı görüşlerin bulunduğunu belirtti. Görüşlerden birinin fayın diri olmadığı, diğerinin ise aktif olduğu yönünde olduğunu aktaran Sözbilir, son depremin fayın diri olduğuna ilişkin önemli bir veri sunduğunu ifade etti.

2026 yılında güncellenen Türkiye Diri Fay Haritası’na da dikkat çeken Sözbilir, Bozova Fayı’nın haritada yaklaşık 55 kilometre uzunluğunda, sağ yanal doğrultu atımlı diri fay olarak tanımlandığını kaydetti.

7 BÜYÜKLÜĞÜNE VARAN DEPREM POTANSİYELİ

Uzun süredir suskun olduğu belirtilen Bozova Fayı’nın üretebileceği depremin büyüklüğü de merak konusu oldu.

Sözbilir, mevcut bilimsel veriler doğrultusunda fayın 7 büyüklüğüne varan deprem üretme potansiyeli bulunduğunu belirtti. Bu nedenle Şanlıurfa’da yaşanan son depremin bölgenin tektonik özellikleri açısından sürpriz olmadığını ifade etti.

Ancak 7 büyüklüğü, bölgede bu büyüklükte bir depremin meydana geleceğine yönelik bir tahmin veya zamanlama anlamına gelmiyor. Değerlendirme, fayın özellikleri üzerinden hesaplanan deprem üretme potansiyelini ifade ediyor.

AFAD VERİLERİ NE GÖSTERİYOR?

Sözbilir, AFAD tarafından gerçekleştirilen odak mekanizma çözümlerine de dikkat çekti. Elde edilen verilerin depremin sağ yanal doğrultu atımlı faylanmayla bağlantılı olduğunu gösterdiğini aktardı.

Bu sonuçların, 5,4 büyüklüğündeki depremin Bozova Fayı veya fayın doğu ucundaki kollarından kaynaklanmış olabileceği yönündeki değerlendirmeyi desteklediğini belirtti.

ATATÜRK BARAJI İÇİN ARAŞTIRMA ÇAĞRISI

Bozova Fayı'nın olası etkilerini değerlendiren Sözbilir, Atatürk Barajı'na da dikkat çekti.

Fayın 7 büyüklüğünde bir deprem üretmesi senaryosunda Atatürk Barajı üzerindeki muhtemel etkilerin ayrıca araştırılması gerektiğini ifade eden Sözbilir, konunun bilimsel çalışmalarla ele alınmasının önemine işaret etti.

Sözbilir ayrıca İl Afet Risk Azaltma Planları kapsamında bölgede belirlenen yeni eylemlerin zaman kaybedilmeden uygulanması gerektiğini belirtti.

ŞANLIURFA’DA HANGİ FAYLAR BULUNUYOR?

Şanlıurfa ve çevresinde Bozova Fayı'nın yanı sıra farklı fay ve tektonik yapılar da bulunuyor. Şanlıurfa İl Afet Risk Azaltma Planı’nda kentin kuzey kesimlerindeki Bozova, Samsat ve Kalecik çevresinde kilometreler boyunca takip edilebilen faylardan söz ediliyor.

Akçakale ve Suruç grabenleri de bölgenin tektonik yapısının parçaları arasında gösteriliyor. Bozova ve Kalecik fayları ise deprem üretme potansiyeli bulunan yapılar kapsamında değerlendiriliyor. Harran ve Eyyübiye çevresindeki fay ve kırılma yapıları da kentin jeolojik özellikleri arasında yer alıyor.

AFAD SENARYOSUNDA 6,6 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM

Bozova Fayı, Şanlıurfa için hazırlanan afet senaryolarında da öne çıkıyor.

Şanlıurfa AFAD'ın İl Afet Risk Azaltma Planı çalışmaları kapsamında AFAD RED yazılımı kullanılarak yapılan değerlendirmelerde, Bozova Fayı üzerinde Mw 6,6 büyüklüğünde meydana gelebilecek bir deprem, kenti etkileyebilecek en olumsuz senaryolardan biri olarak ele alındı.

Buradaki 6,6 büyüklüğü de gelecekte gerçekleşmesi beklenen veya zamanı öngörülen bir deprem anlamına gelmiyor. Söz konusu değer, afet risklerinin ve muhtemel sonuçların hesaplanabilmesi amacıyla kullanılan senaryo büyüklüğünü ifade ediyor.

Frank Hoogerbeets'dan Şanlıurfa depremi sonrası korkutan uyarı: Daha şiddetli sarsıntı ihtimali var