Plastik çatal, pipet ve köpük bardaklar tarih oluyor

Türkiye, çevre politikalarında önemli bir dönüşüm sürecine giriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastiklerin kullanımını azaltmaya yönelik düzenlemeler için hazırlıklarını hızlandırdı.

Hazırlanan düzenlemeler, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası kapsamında yürütülüyor. Taslak düzenlemenin, kurum görüşlerinin alınmasının ardından yıl içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.

DEPOZİTO SİSTEMİ VE EMİSYON HEDEFİ

Bakanlık, Sıfır Atık Hareketi kapsamında uygulanan Depozito Yönetim Sistemi ile içecek ambalajlarının geri dönüşümünü artırmayı hedefliyor. Aynı zamanda su kaynaklarına ve çevreye en fazla zarar veren tek kullanımlık ürünlerin kullanımının azaltılması planlanıyor.

Planın hayata geçirilmesiyle yılda 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenmesi ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetimi maliyetinden tasarruf sağlanması öngörülüyor.

İLK AŞAMADA HANGİ ÜRÜNLER YASAKLANACAK?

Düzenlemenin ilk aşamasında bazı tek kullanımlık plastik ürünlerin tamamen yasaklanması planlanıyor. Yasak kapsamına girmesi beklenen ürünler arasında şunlar yer alıyor:

• Plastik çatal, bıçak ve kaşık
• Yemek çubukları
• Plastik tabaklar
• Köpük gıda kapları
• İçecek kapları ve bardaklar
• Plastik karıştırıcılar
• Pipetler
• Çubuklu kulak pamukları

Bu ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi çevre dostu alternatiflerin kullanımının teşvik edilmesi hedefleniyor.

İKİNCİ AŞAMADA KISITLAMA VE ETİKETLEME

Düzenlemenin ikinci aşamasında ise tamamen yasak yerine kısıtlama ve bilgilendirme uygulamaları devreye girecek. Kısmen plastik içeren ürünlerde tüketimi azaltmak için sınırlamalar getirilecek ve ürünlerde bilgilendirici etiketler kullanılacak.

TOPLUMDAN GÜÇLÜ DESTEK

Türkiye İstatistik Kurumu verileri de toplumun büyük bölümünün plastik kullanımının azaltılmasına sıcak baktığını ortaya koyuyor.

Araştırmaya göre:

Vatandaşların %77,65’i günlük hayatta plastik kullanımının azaltılmasını istiyor.

• %72,52’si bu ürünleri daha az satın almayı planlıyor.
• %76,40’ı bazı plastik ürünlerin kısıtlanmasını destekliyor.
• %60,02’si ise tamamen yasaklanmasını faydalı buluyor.

Ayrıca katılımcıların %78,71’i kağıt, karton ve ahşap, %80,12’si ise metal, porselen ve seramik gibi yeniden kullanılabilir ürünlerin tercih edilmesini destekliyor.