Osman Bektaş'tan İstanbul depremi için kritik açıklama: Büyüklük tek başına belirleyici değil

Bilim dünyasında uzun süredir tartışılan İstanbul depremine ilişkin yeni bir teknik değerlendirme gündeme geldi. Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, kamuoyunda öne çıkan büyüklük odaklı risk algısına karşı, yıkımın belirlenmesinde “sarsıntı süresi”nin en az büyüklük kadar belirleyici olabileceğini ifade etti.

Bektaş, Marmara Denizi çevresindeki fay sistemine ilişkin değerlendirmesini sosyal medya hesabı üzerinden paylaştı. Uzman isme göre, toplumda yerleşmiş “büyük enerji, büyük yıkım” yaklaşımı tek başına yeterli değil; deprem dalgalarının yapılar üzerinde ne kadar süre etkili olduğu da sonuçları doğrudan değiştiriyor.

“PARÇALI KIRILMA” İHTİMALİ YIKIMI AZALTABİLİR

Bektaş’a göre, Marmara’daki fayın kırılma biçimi olası hasarın boyutunu belirleyecek temel faktörlerden biri olacak. Fayın tek parça halinde kırılması yerine segmentler halinde kırılması durumunda sarsıntı süresinin kısalabileceğini belirten Bektaş şu ifadeleri kullandı:

"Bizi korkutan büyük yıkım senaryosu, sarsıntı süresi kısaldıkça zayıflıyor. Eğer fay hattı segmentler halinde kırılırsa, sarsıntının süresi azalacak ve bu da yapı stokunun direnç göstermesi için kritik bir avantaj sağlayacaktır."

YENİ BİNALAR İÇİN AVANTAJ

Bektaş, özellikle modern mühendislik standartlarına göre inşa edilen yapılarda kısa süreli sarsıntının hayati fark yaratacağını söyledi. 2018 sonrası deprem yönetmeliğine uygun yapıların, uzun süreli sarsıntıya kıyasla kısa süreli sarsıntılarda ayakta kalma ihtimalinin daha yüksek olduğuna dikkat çekti.

Uzmanlara göre Marmara’da beklenen depremin büyüklüğü kadar, kırılmanın nasıl gerçekleşeceği ve yer hareketinin süresi de risk analizlerinde belirleyici parametreler arasında yer alıyor. Bu nedenle bilim insanları, senaryo çalışmalarında yalnızca magnitüd değerine değil, kırılma dinamiklerine ve dalga süresine odaklanılması gerektiğini belirtti.