Milyonlarca ev sahibi ve kiracıyı ilgilendiriyor: Kira sözleşmelerinde yeni dönem

Ev sahibi ve kiracı arasındaki ilişkilerde dijitalleşme dönemi hız kazanıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından e-Devlet üzerinden sunulan kira sözleşmesi hizmeti, tarafların sözleşme süreçlerini elektronik ortamda gerçekleştirmesine imkan sağlıyor.

Uygulamanın ilerleyen dönemde tüm kira sözleşmelerini kapsayacak şekilde zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Böylece kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ile sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihleri gibi temel bilgiler elektronik ortamda kayıt altına alınabilecek.

UYGULAMA 2024'TE BAŞLADI

e-Devlet'teki kira sözleşmesi hizmetinin ilk aşaması 4 Kasım 2024'te kullanıma açıldı. Bu aşamada taşınmaz sahibi gerçek kişiler, e-Devlet Kapısı üzerinden sözleşme oluşturabilirken, hazırlanan sözleşmenin kiracı ve varsa kefil tarafından yine elektronik ortamda onaylanması mümkün hale geldi.

Sistemin kapsamı 9 Mayıs 2025'te genişletildi. Yeni uygulamayla birlikte emlak danışmanları ve yetkilendirilmiş kişiler de kira sözleşmesi hazırlayarak taşınmaz sahibi veya hissedar, kiracı ve varsa kefilin onayına sunabiliyor.

SÖZLEŞMEDE YAPILAN HATALAR DÜZELTİLEBİLİYOR

Dijital kira sözleşmesi uygulamasına yeni özellikler de eklendi. Tarafların onayından sonraki 15 gün içerisinde yazım hataları ile rakam veya bilgi girişinden kaynaklanan maddi yanlışlıklar "Hata Düzeltme" özelliği kullanılarak giderilebiliyor.

"Güncelle" seçeneğiyle ise sözleşmede yer alan tarafların iletişim bilgileri, kira bedeli ve kira ödemelerine ilişkin bilgiler güncel tutulabiliyor.

BARKODLU VE ZAMAN DAMGALI BELGE

e-Devlet üzerinden hazırlanan kira sözleşmeleri için zaman damgalı ve barkodlu belge oluşturulabiliyor. Oluşturulan belgenin doğruluğu da yine e-Devlet Kapısı üzerinden kontrol edilebiliyor.

Bu uygulamanın yaygınlaştırılmasıyla birlikte kira ilişkilerinde tarafların elindeki yazılı belgelerin yanı sıra doğrulanabilir dijital kayıtların da önemli bir dayanak haline gelmesi bekleniyor.

AMAÇ YALNIZCA UYUŞMAZLIKLARI ÖNLEMEK DEĞİL

Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, elektronik kira sözleşmelerinin ev sahibi ve kiracı arasındaki ilişkinin daha şeffaf hale gelmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.

Dijital ortamda kira bedeli, depozito ve ödeme tarihleri gibi bilgilerin açık şekilde kayıt altına alınmasının, sözleşme sonrasında yaşanabilecek anlaşmazlıkların önüne geçebileceğini ifade eden Kılıç, sistemin kira gelirlerinin takibi ve vergi kayıplarının azaltılması açısından da kullanılabileceğine dikkat çekti.

Ancak Kılıç'a göre yalnızca sözleşmelerin elektronik ortama taşınması yeterli değil. Sözleşmede belirtilen kira bedeliyle gerçekte ödenen tutarın farklı olup olmadığının da denetlenmesi gerektiği belirtiliyor.

EV SAHİBİ VE KİRACI İÇİN NE DEĞİŞECEK?

Dijital sözleşmeyle birlikte kira ilişkisinin önemli şartlarının daha düzenli biçimde kayıt altında tutulması hedefleniyor. Özellikle bakım ve onarım sorumlulukları, aidat, depozito, kira bedeli ve ödeme tarihleri gibi konuların belgelenmesi taraflar açısından ileride yaşanabilecek uyuşmazlıklarda önem taşıyabilir.

Öte yandan sistemin yaygınlaşmasıyla birlikte emlak danışmanlarının görev ve yetkilerinin de netleştirilmesi bekleniyor. Uzmanlar, dijitalleşmenin vatandaşlara ek maliyet ve bürokrasi oluşturmadan uygulanması ve kişisel verilerin güvenliğinin sağlanması gerektiğine dikkat çekiyor.

ZORUNLULUK HENÜZ YÜRÜRLÜKTE DEĞİL

Hazine ve Maliye Bakanlığının tüm kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirmeye yönelik çalışması bulunuyor. Ancak mevcut durumda e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi oluşturma hizmeti zorunlu değil; sistem, taraflara dijital sözleşme imkanı sunuyor.

Yeni düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde ev sahipleri, kiracılar ve emlak sektöründe faaliyet gösterenler açısından kira sözleşmelerinin hazırlanma ve kayıt altına alınma sürecinde önemli bir değişiklik yaşanacak.