Marmara deprem senaryosu tartışılıyor: Prof. Dr. Bektaş’tan Science dergisine bilimsel itiraz

Türkiye’nin en büyük risklerinden biri olan Marmara Depremi, uluslararası bilim çevrelerinin de gündeminde yer almaya devam ediyor. ABD’de yayımlanan saygın bilim dergisi Science’ta yayımlanan ve Marmara Denizi’nde 7’nin üzerinde bir deprem olasılığına dikkat çeken araştırma, kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı.

“Marmara Fayı’nın Doğuya Doğru İlerleyen Kırılması” başlığını taşıyan ve 2025 yılının son aylarında yayımlanan çalışmada, Kumburgaz Çukuru’nda 1766 yılındaki büyük depremden bu yana yaklaşık 6 metrelik bir gerilme ve deformasyon biriktiği ileri sürülmüştü. Araştırmada, bu birikimin 7’den büyük bir depremin olasılığını artırdığı ve İstanbul’u ciddi biçimde etkileyebileceği belirtilmişti.

“7’NİN ÜZERİNDE DEPREM VARSAYIMI HATALI”

Uluslararası bilim dünyasında ses getiren çalışmaya, Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden emekli jeoloji profesörü Prof. Dr. Osman Bektaş’tan itiraz geldi. Bektaş, Science dergisine gönderdiği ayrı bir makaleyle söz konusu hesaplamalara yönelik bilimsel eleştirilerini paylaştı. Bektaş’ın itirazı, derginin hakem heyeti tarafından kabul edildi.

Prof. Dr. Bektaş, Kumburgaz Çukuru’nda 6 metrelik bir deformasyonun birikmesinin gerçekçi olmadığını belirterek, “Eğer burada 6 metrelik bir deformasyon olsaydı, bu İzmit’teki 7.4 büyüklüğündeki depremden daha büyük bir deprem anlamına gelirdi. Ancak böyle bir birikim mümkün değil” dedi.

“FAY ENERJİNİN TAMAMINI DEPREME DÖNÜŞTÜRMEZ”

Science’ta yayımlanan çalışmada kullanılan hesap yöntemine de değinen Bektaş, fayın yıllık kayma hızının yaklaşık 25 milimetre olduğunu ve 1766’dan bu yana geçen sürede bu rakamın 6 metreye ulaştığının öne sürüldüğünü hatırlattı. Bu hesabın eksik olduğunu vurgulayan Bektaş, “Fay, bu hareketin tamamını deprem enerjisine çevirmiyor. Enerjinin önemli bir kısmı ‘creep’ dediğimiz sürünme yoluyla harcanıyor. Bu gerçek göz ardı edilmiş” ifadelerini kullandı.

Kumburgaz segmentinde geçen yıl yaşanan depremin 6.2 büyüklüğünün üzerine çıkmadığını da hatırlatan Bektaş, bu durumun da çalışmadaki varsayımlarla çeliştiğini dile getirdi.

“MARMARA’DA TEK PARÇA 7’DEN BÜYÜK DEPREM BEKLEMİYORUM”

Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi’nde tek parça halinde 7’den büyük bir depremin olası olmadığını savunarak, “7’den küçük, parça parça kırılmalarla 6.5 civarında depremler olabilir. Asıl beklenti bu yönde” değerlendirmesinde bulundu.

Bektaş ayrıca, 2025 yılında Silivri açıklarında meydana gelen depremin İstanbul’a ilerlemesini Kumburgaz Çukuru’nun durdurduğunu belirterek, “Çukurlar fayların gerilimini ve kırılma direncini emer, bir nevi amortisör görevi görür” dedi.