Marmara Denizi’ndeki sinsi tehlike! 2000 yılından bu yana 3 kat arttı: En kritik bölge açıklandı

Marmara Denizi’nde yürütülen TÜBİTAK destekli araştırmanın ilk bulguları, deniz ekosistemini tehdit eden mikroplastik kirliliğinin son yıllarda ciddi boyutlara ulaştığını ortaya koydu. Deniz tabanından alınan sediment örneklerinde bazı bölgelerde plastik kirliliğinin 2000’li yılların başına göre yaklaşık 3 kat arttığı tespit edildi. Araştırmada en dikkat çekici veriler ise Çınarcık Çukuru’ndan geldi.

MARMARA'NIN KİRLİLİK TARİHİ ARAŞTIRILDI

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Deniz Bilimleri Enstitüsü, Akdeniz Üniversitesi, Ege Üniversitesi ve Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nin ortaklığında yürütülen TÜBİTAK 1001 projesi kapsamında Marmara Denizi’nin kirlilik geçmişi mercek altına alındı.

Araştırmada, deniz tabanında yıllar boyunca biriken katmanlar incelenerek mikroplastik kirliliğinin zamansal değişimi ortaya çıkarılmaya çalışıldı.

DENİZ TABANINDAN KAROT ÖRNEKLERİ ALINDI

Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven’in koordinasyonunda geçen yıl başlatılan çalışmalarda, ODTÜ’ye ait Bilim-2 araştırma gemisi kullanıldı. Deniz tabanından “ahtapot” olarak bilinen özel karot cihazıyla 40 ila 50 santimetre uzunluğunda sediment örnekleri çıkarıldı.

Toplanan örnekler laboratuvar ortamında analiz edilerek yıllar içindeki mikroplastik birikimi değerlendirildi.

İLK SONUÇLAR ENDİŞE VERDİ

Marmara Denizi’nin 14 farklı kritik noktasından alınan sediment karotlarının ilk incelemeleri, mikroplastik kirliliğinde dikkat çekici bir yükselişe işaret etti. Araştırmacılar, özellikle 2000’li yıllardan sonra plastik kaynaklı kirliliğin belirgin şekilde arttığını ortaya koydu.

Bazı bölgelerde tespit edilen yoğunluğun geçmiş yıllara göre yaklaşık 3 kat yükseldiği belirlendi.

ÇINARCIK ÇUKURU DİKKAT ÇEKTİ

Araştırmanın öne çıkan noktalarından biri Marmara Denizi’nin en derin bölgesi olan Çınarcık Çukuru oldu. İzmit Körfezi, Gemlik Körfezi, İmralı Baseni ve Marmara’nın orta kesimlerinden alınan örneklerle birlikte değerlendirilen veriler, Çınarcık Çukuru’nda ciddi bir mikroplastik birikimi yaşandığını gösterdi.

Bilim insanları, Karadeniz’den gelen akıntılarla taşınan kirletici yükün bu bölgede toplandığını değerlendiriyor.

1999 DEPREMİNİN İZLERİNE RASTLANDI

Çalışmada yalnızca plastik kirliliği değil, geçmişte yaşanan büyük olayların deniz tabanındaki etkileri de ortaya çıktı. Analizlerde, 1999 Gölcük Depremi dönemine karşılık gelen katmanlarda mikroplastik miktarının belirgin şekilde arttığı tespit edildi.

Araştırmacılar, deprem sonrasında karasal alanlardaki kirletici yükün denize taşınmasının bu artışta etkili olabileceğini ifade ediyor.

MİKROPLASTİKLERİN YÜZDE 94'Ü FİBER

Araştırma kapsamında belirlenen mikroplastiklerin büyük bölümünün fiber yapıda olduğu ortaya çıktı. Tespit edilen parçacıkların yaklaşık yüzde 94’ünün saç teli benzeri ince plastik liflerden oluştuğu belirlendi.

Uzmanlar, çamaşır yıkama sırasında sentetik tekstil ürünlerinden kopan liflerin arıtma tesislerinde yeterince tutulamadığını ve denize ulaşarak kirliliği artırdığını vurguluyor.