Marketlerde yeni etiket dönemi başlıyor: Kanıtlayamayan markalar değiştirecek

Market raflarında tüketicilerin çevre hassasiyetlerine hitap etmek amacıyla kullanılan “ekolojik”, “doğa dostu” ve “biyolojik olarak parçalanabilir” gibi ifadeler mercek altına alınıyor.

Avrupa Birliği'nde tüketiciyi yanıltabilecek ve yeterli kanıta dayanmayan çevreci pazarlama ifadelerine yönelik yeni kurallar uygulanmaya başlanıyor. Düzenlemeyle şirketlerin ürünlerini çevre açısından olduğundan daha olumlu gösteren söylemler kullanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

“ÇEVRE DOSTU” DEMEK İÇİN KANIT GEREKECEK

AB'nin 2024/825 sayılı düzenlemesi kapsamında, ürün ambalajlarında kullanılan çevreci iddiaların doğrulanabilir olması gerekiyor.

Buna göre üreticiler, “çevre dostu” veya “ekolojik” gibi ifadeleri kullanırken iddialarını güvenilir ve resmi sertifikalarla desteklemek zorunda olacak.

Kanıtlanamayan veya tüketicide yanlış algı oluşturabilecek çevresel ifadelerin ambalajlarda ve reklamlarda kullanılmasına yönelik kısıtlamalar getiriliyor.

SADECE AMBALAJI ÇEVRECİ OLAN ÜRÜNE DİKKAT

Yeni kurallarla ürünün yalnızca bir bölümünün çevresel avantajının bulunması halinde, bunun ürünün tamamına ilişkin bir özellikmiş gibi sunulmasının da önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Örneğin yalnızca dış ambalajı geri dönüştürülmüş malzemeden üretilen bir ürünün, bütün bileşenleri çevre dostuymuş gibi tanıtılması engellenecek.

Çevresel faydanın ürünün hangi bölümüne ait olduğu tüketiciye açık şekilde aktarılacak.

“İKLİM NÖTR” İFADELERİ DE MERCEK ALTINDA

Yeni düzenlemelerin bir diğer önemli başlığı ise karbon ve emisyon ifadeleri olacak.

Yalnızca emisyonların denkleştirilmesine dayanan “iklim nötr” gibi ifadelerin kullanımına da sınırlamalar getiriliyor. Böylece tüketicinin bir ürünün gerçek çevresel etkisi konusunda yanıltılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

TÜRKİYE’DE DE BENZER UYGULAMALAR VAR

Çevreci pazarlama ifadelerine yönelik düzenlemeler Türkiye'de de farklı alanlarda uygulanıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gıda etiketlerine yönelik yapılan düzenlemeler kapsamında tüketiciyi yanıltabilecek bazı ifadeler ve görseller sınırlandırıldı.

Bu kapsamda “yüzde 100 doğal”, “hakiki” ve “taze sıkılmış” gibi ifadelerin kullanımına yönelik düzenlemeler yapılırken, “günlük” ibaresinin kullanımına da şart getirildi.

“GÜNLÜK” İBARESİNE 24 SAAT SINIRI

Türkiye'deki düzenlemeye göre “günlük” ifadesi, yalnızca raf ömrü 24 saat olan ürünlerde kullanılabilecek.

Böylece ürünün niteliği ve tazeliği konusunda tüketicide yanlış beklenti oluşturabilecek ifadelerin sınırlandırılması amaçlanıyor.

MARKALARA İDARİ PARA CEZASI UYGULANABİLECEK

Yeni kurallara aykırı hareket eden ve tüketiciyi yanıltan markalar açısından yaptırımlar da gündemde.

Mevzuata aykırı ambalaj ve ifadeler nedeniyle idari para cezası uygulanabileceği gibi, ürün ambalajlarının da kurallara uygun şekilde değiştirilmesi gerekebilecek.

UYUM İÇİN SON TARİH 31 ARALIK 2026

Sektörde faaliyet gösteren şirketlerin yeni sisteme uyum sağlaması için belirlenen son tarih ise 31 Aralık 2026.

Bu tarihe kadar ürün ambalajları ve pazarlama ifadelerinin ilgili düzenlemelere uygun hale getirilmesi gerekiyor. Böylece hem çevreci iddiaların doğrulanabilir hale getirilmesi hem de tüketicilerin yanıltıcı pazarlama söylemlerinden korunması hedefleniyor.