'Made in EU' kararı Türkiye'yi nasıl etkileyecek? BYD için kritik gelişme

Çinli elektrikli otomobil üreticisi BYD'nin Manisa'da kurmayı planladığı 1 milyar dolarlık fabrikanın beklemeye alınmasının ardından, Avrupa otomotiv sektöründen gelen yeni bir öneri dikkat çekti.

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği'nin (ACEA), Avrupa Komisyonu'na sunduğu "Made in EU" kapsamına ilişkin görüş, Türkiye'nin gelecekteki otomotiv yatırımları açısından önemli tartışmaları beraberinde getirdi.

TÜRKİYE İÇİN SINIRLI İSTİSNA ÖNERİSİ

ACEA, Avrupa Birliği'nin hazırladığı Sanayi Hızlandırma Yasası kapsamında sağlanacak teşviklerin yalnızca AB üyesi ülkeler ve Birleşik Krallık ile sınırlandırılmasını önerdi.

Birlik, Türkiye ve Fas için ise yalnızca halihazırda faaliyet gösteren Avrupalı otomobil üreticilerinin mevcut yatırımlarına istisna tanınmasını istedi.

Öneride, bu istisnanın belirli bir tarihten önce kurulmuş üretim kapasitesiyle sınırlandırılması ve tesislerin el değiştirmesi halinde avantajın sona ermesi gerektiği de ifade edildi.

YENİ ÇİNLİ YATIRIMLAR İÇİN KRİTİK SORU İŞARETİ

Önerinin hayata geçirilmesi halinde Türkiye'de üretim yapacak yeni Çinli otomotiv şirketlerinin Avrupa teşviklerinden otomatik olarak yararlanamayabileceği değerlendiriliyor.

Bu durumda yalnızca üretimin Türkiye'de yapılması değil, yatırımın sahibi ve kuruluş tarihi de teşviklerden faydalanma açısından belirleyici hale gelebilir.

Uzmanlara göre bu durum, BYD gibi Avrupa dışı üreticilerin yatırım planlarını doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.

BYD MANİSA PROJESİNİ BEKLEMEYE ALMIŞTI

BYD, 2024 yılında Manisa'da yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip yaklaşık 1 milyar dolarlık fabrika kuracağını açıklamıştı.

Ancak şirketin Başkan Yardımcısı Stella Li, haziran ayında yaptığı açıklamada Türkiye'deki fabrikanın inşaatına henüz başlanmadığını ve yatırımın şu aşamada beklemeye alındığını duyurdu.

Şirketin önceliğini Macaristan'daki üretim tesisine verdiği, Avrupa'da ikinci fabrika için ise farklı alternatifleri değerlendirdiği belirtildi.

'MADE IN EU' STATÜSÜ NEDEN ÖNEMLİ?

Avrupa Birliği'nin hazırladığı yeni sanayi politikası, Avrupa'da üretilen araç ve batarya bileşenlerine çeşitli teşvik ve rekabet avantajları sağlamayı hedefliyor.

"Made in EU" kapsamına girmek; kamu alımları, teşvikler, maliyet avantajı ve rekabet gücü açısından üreticilere önemli fırsatlar sunabilecek bir statü olarak görülüyor.

Bu nedenle ACEA'nın önerisi, yalnızca mevcut üreticileri değil, Avrupa'da yatırım planlayan yeni otomotiv şirketlerinin stratejilerini de etkileyebilecek nitelikte değerlendiriliyor.

TÜRKİYE'NİN KONUMU YENİDEN TARTIŞILIYOR

ACEA'nın önerisi henüz bağlayıcı bir karar niteliği taşımıyor. Ancak Avrupa otomotiv sektörünün yaklaşımını ortaya koyması açısından dikkat çekiyor.

Söz konusu çerçeve kabul edilirse, Türkiye'nin Avrupa otomotiv tedarik zincirindeki rolü ve yeni yatırımların teşviklerden yararlanma koşulları yeniden şekillenebilir. Bu da BYD'nin Manisa yatırımına ilişkin belirsizliğin önümüzdeki dönemde de gündemde kalabileceğine işaret ediyor.