İş yerinde kendisine görev verilmediği için sıkılıp hasta olan işçiden işverene dava: Yüklü tazminat aldı! Bore-out nedir?

İş hayatında çalışanların karşılaştığı sorunlar yalnızca aşırı iş yükü ve yoğun çalışma temposuyla sınırlı değil. Uzun süre görev verilmemesi, mesleki açıdan işlevsiz bırakılma ve sürekli can sıkıntısı da çalışanların sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Fransa'da görülen bir dava, bu durumun hukuki boyutunu yeniden gündeme getirdi.

Paris İstinaf Mahkemesi, yıllarca kendisine yeterli ve anlamlı görev verilmediğini, bu süreçte psikolojik ve fiziksel sağlığının zarar gördüğünü ileri süren eski çalışanın lehine karar verdi. Mahkeme, şirketin 40 bin euro (yaklaşık 2,23 milyon TL) tazminat ödemesine hükmetti.

YILLARCA GÖREV VERİLMEDİĞİNİ ÖNE SÜRDÜ

Fransa'da parfüm tasarımı ve pazarlaması alanında faaliyet gösteren Interparfums şirketinde 2006 yılında işe başlayan Frédéric Desnard, genel hizmetlerden sorumlu yönetici olarak görev yapıyordu. Çalışanın temel sorumlulukları arasında şirket etkinliklerinin koordinasyonu da bulunuyordu.

Ancak Desnard, zamanla kendisine düzenli ve anlamlı işler verilmediğini iddia etti. Franceinfo'nun haberine göre çalışan, yöneticisinin tabletini yapılandırmak ve evindeki ütüyle ilgili işlerle ilgilenmek gibi mesleki göreviyle ilgisiz işlere yönlendirildiğini savundu.

Kendisine uygun görev verilmesi için yaptığı girişimlerin sonuçsuz kaldığını belirten Desnard, uzun süreli işsizlik ve can sıkıntısının ruhsal durumunu olumsuz etkilediğini ileri sürdü.

"MESLEKİ ZOMBİ" HALİNE GELDİĞİNİ SAVUNDU

Desnard, 2014 yılında işten çıkarıldı. İşveren, fesih gerekçeleri arasında çalışanın sık sık sağlık raporu almasını da gösterdi.

Desnard ise geçirdiği epilepsi nöbetinin ardından trafik kazası yaptığını ve bu nedenle yedi ay boyunca çalışamadığını belirtti. Avukatı Montasser Charni, epilepsi nöbetinin iş yerinde yaşanan yoğun can sıkıntısıyla bağlantılı olduğunu savundu.

2016 yılında İş Mahkemesi'ne başvuran çalışan, avukatı aracılığıyla 2009'dan itibaren çalışma koşullarının giderek kötüleştiğini öne sürdü. Avukatı, müvekkilinin yöneticilerin kişisel işlerini yapan ve mesleki faaliyetlerden uzaklaştırılan bir çalışana dönüştürüldüğünü belirterek yaşadığı süreci "mesleki zombi" olmak şeklinde tanımladı.

İŞVEREN İDDİALARI KABUL ETMEDİ

Şirket cephesi ise çalışanının iddialarına karşı çıktı. İşverenin avukatı Jean-Philippe Benissan, Desnard'ın yıllık 80 bin euronun üzerinde gelir elde ettiğini hatırlattı.

Avukat ayrıca çalışanın yıllar boyunca yaşadığı sorunları yönetime e-posta yoluyla bildirmediğini ve iş sağlığı ve güvenliği kuruluna da başvurmadığını savundu. Şirket tarafı, eski çalışanın iddialarının tutarsız olduğunu ileri sürdü.

MAHKEMEDEN 40 BİN EURO TAZMİNAT KARARI

İlk olarak İş Mahkemesi'ne taşınan davada çalışan lehine karar verildi. İşverenin itirazı üzerine dosya Paris İstinaf Mahkemesi'nde yeniden değerlendirildi.

Franceinfo'nun aktardığı mahkeme kararında, çalışanın uzun süre faaliyet eksikliği ve yoğun can sıkıntısı yaşadığı, bu durumun da sağlık sorunlarının ağırlaşmasına yol açtığı kabul edildi.

Mahkeme, eski işverenin Desnard'a 40 bin euro tazminat ödemesine karar verdi.

BORE-OUT NEDİR? İŞ YERİNDE CAN SIKINTISI HASTALIĞI OLARAK BİLİNİYOR

Dava, çalışma hayatında "bore-out" olarak adlandırılan durumu da yeniden gündeme taşıdı. İngilizce kökenli bu kavram, çalışanın uzun süre yeterli görev alamaması, mesleki tatminsizlik yaşaması ve iş yerinde sürekli can sıkıntısına maruz kalmasıyla ilişkilendiriliyor.

Burn-out (tükenmişlik) aşırı iş yükü ve yoğun stresle bağlantılıyken bore-out, işin yetersizliği ve çalışanın mesleki faaliyetlerden uzak kalmasıyla ortaya çıkabiliyor.

BORE-OUT TEK BAŞINA HUKUKİ BİR HASTALIK SAYILMIYOR

Hukuk uzmanlarına göre bore-out, Fransa'da kendi başına ayrı bir hukuki kavram veya meslek hastalığı olarak tanımlanmıyor. Ancak çalışanın kasıtlı biçimde görevlerden uzaklaştırılması, sistematik şekilde iş verilmemesi ve çalışma koşullarının kötüleştirilmesi, belirli şartlarda psikolojik taciz kapsamında değerlendirilebiliyor.

Fransa İş Kanunu'nun L 1152-1 maddesi de çalışanların fiziksel ve ruhsal sağlıklarına, onurlarına veya mesleki geleceklerine zarar verebilecek tekrarlanan psikolojik taciz davranışlarına karşı korunmasını öngörüyor.

Bununla birlikte bir çalışana görev verilmemesi tek başına psikolojik taciz kabul edilmiyor. İşverenin tutumu, çalışanın iş süreçlerinden bilinçli olarak dışlanıp dışlanmadığı ve bu durumun çalışma koşullarına etkisi hukuki değerlendirmede önem taşıyor.