Fon soruşturmasının ardından dikkat çeken karar: Evim sistemine yeni sınırlar

Konut, iş yeri ve taşıt alımında kullanılan tasarruf finansman sisteminde yeni kurallar 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun düzenlemesiyle bir kişinin yapabileceği aktif sözleşme sayısı sınırlandırılırken, finansman tutarları ve tasarruf fonlarının değerlendirilebileceği alanlar da yeniden belirlendi.

Faizsiz finansman modeliyle konut, iş yeri veya taşıt sahibi olmak isteyenlerin kullandığı ve kamuoyunda “evim sistemi” olarak bilinen tasarruf finansman sektöründe yeni dönem yarın başlıyor.

Düzenlemeyle aynı kişinin birden fazla taşıt ya da konut finansmanı sözleşmesi yapmasının önüne geçilecek.

EN FAZLA İKİ AKTİF SÖZLEŞME

Yeni kurallara göre bir kişi en fazla bir taşıt finansmanı sözleşmesine sahip olabilecek. Aynı kişinin ayrıca bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi bulunabilecek.

Böylece bir kişinin aynı anda sahip olabileceği aktif sözleşme sayısı en fazla iki olacak. Bu sözleşmeler bir taşıt ile bir konut veya çatılı iş yerinden oluşabilecek.

TAŞITTA 6 MİLYON 250 BİN LİRA SINIRI

Sözleşmelerde uygulanacak finansman limitleri de yeniden belirlendi. Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya çıkarıldı.

Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise üst sınır 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi. Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplamı da 62 milyon 500 bin lirayı geçemeyecek.

TASARRUF FONLARINA YENİ KURALLAR

Düzenlemenin bir diğer ayağını, şirketlerde biriken tasarruf fonlarının nasıl değerlendirileceği oluşturuyor.

Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığına gönderilen talimat doğrultusunda, fonların riskli varlıklarda değerlendirilmesinin önüne geçilmesi ve kaynakların daha hızlı nakde çevrilebilecek görece düşük riskli araçlarda tutulması amaçlanıyor.

Tasarruf finansman şirketleri bu kapsamdaki varlıklarını katılım bankalarındaki Türk lirası cinsi özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında ya da risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsi katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirebilecek.

GETİRİSİZ BAKİYEYE SINIR

Tasarruf fon havuzlarında getiri sağlamadan bekleyen tutarlar için de sınırlama getirildi. Günlük getirisiz bakiye, şirketin bir önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşamayacak.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Elektronik Fon Transferi sisteminin kapanışından sonra havuza aktarılan tutarlar ise bir sonraki günün hesaplamasına dahil edilecek.

YÜKSEK TUTARLI SÖZLEŞMELERDE LİMİTLER DEĞİŞTİ

“Yüksek tutarlı” kabul edilen sözleşmeler için belirlenen eşikler de artırıldı. Genel sözleşmelerde 2 milyon 509 bin 800 lira olan sınır 5 milyon liraya yükseltildi.

Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise 6 milyon 274 bin 500 liralık eşik 12 milyon 500 bin liraya çıkarıldı.

Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşme tutarı içerisindeki payı yüzde 5 ile sınırlandırıldı. 1 Ocak 2025’ten sonra kurulan şirketler için ise geçiş süreci uygulanacak. Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 arasında yüzde 10 olacak.

SİSTEM NASIL İŞLİYOR?

Tasarruf finansman modelinde konut, iş yeri veya taşıt için belirlenen finansman tutarı üzerinden hizmet bedeli alınıyor. Kaynak metindeki örneğe göre şirketler genellikle finansman tutarının yaklaşık yüzde 7’si oranında hizmet bedeli talep ediyor.

Katılımcılar ödeme planlarını peşinatlı veya peşinatsız olarak oluşturabiliyor. Sistemde araç için azami 60 ay, konut için ise 120 aya kadar taksit seçeneği bulunuyor.

Katılımcının araç veya konutu ne zaman alabileceği ise ödeme planına ve biriktirdiği tutara göre değişiyor. Sisteme yatırılan taksitlere kâr payı ödenmediğinden, uzun vadeli planlarda enflasyon ve satın alınacak varlığın fiyatındaki değişimler de toplam maliyet açısından önem taşıyor.