Emlak ilanlarında yeni dönem: Cezası 684 bin TL’ye kadar çıkıyor

Konut piyasasında uzun süredir tartışma konusu olan sahte ilanlar ve spekülatif fiyat artışlarına karşı yeni bir adım atıldı. Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), artık satılık tüm taşınmaz ilanları için zorunlu olarak uygulanıyor. Düzenlemeye aykırı hareket edenlere ise 684 bin lirayı aşan idari para cezaları gündeme gelebilecek.

SATILIK KONUTLAR DA KAPSAMDA

İlk olarak kiralık konut ilanlarında devreye alınan sistem, ardından ticari gayrimenkulleri kapsadı. 1 Şubat’ta pilot illerde başlatılan uygulama, 15 Şubat itibarıyla satılık konutlar dahil tüm satılık taşınmaz ilanları için zorunlu hale geldi. Böylece pazarın en büyük segmenti de denetim kapsamına alınmış oldu.

Amaç ilan platformlarında yer alan yanıltıcı bilgilerin önüne geçmek, fiyat manipülasyonlarını sınırlamak ve kayıt dışı faaliyet gösteren kişileri sistem dışına itmek.

SÖZLEŞME TEK BAŞINA YETERLİ OLMAYACAK

Yeni dönemde bir emlak ofisiyle yapılan klasik yetkilendirme sözleşmesi ilan girişi için yeterli sayılmayacak. Taşınmaz sahibinin, e-Devlet üzerinden ilgili emlak işletmesine elektronik yetki vermesi zorunlu olacak.

Yetki süresi en az üç ay olarak belirlenirken, iptal ve uzatma işlemleri de yine sistem üzerinden yapılabilecek. Ancak verilen yetki, yalnızca ilan yayımlanmasına ilişkin olacak; bu izinle tapuda herhangi bir işlem gerçekleştirilmesi mümkün olmayacak.

BİREYSEL İLANLARA SINIRLI İSTİSNA

Yetki doğrulama şartı, emlak işletmeleri aracılığıyla verilecek ilanlar için geçerli. Taşınmaz sahibi, eşi veya birinci ve ikinci derece kan hısımları bireysel ilan verebilecek. Bunun dışındaki kişilerin sisteme ilan girmesine izin verilmeyecek.

Bireysel ilan aşamasında taşınmaza ait numaranın sisteme girilmesi zorunlu olacak. Sistem, malik ve hısımlık kontrolünü otomatik olarak yapacak.

TAPU BEYANLARI DA MERCEK ALTINDA

Sektör temsilcilerine göre sistem, yalnızca ilan güvenliğini değil, tapu beyanlarını da dolaylı olarak denetim altına alacak. Tapu ve Kadastro altyapısıyla entegre çalışan yapı sayesinde, her taşınmaza ait kimlik numarası üzerinden ilan fiyatı ile beyan edilen değer karşılaştırılabilecek.

Bu sayede satış bedelinin tapuda düşük gösterilmesi gibi uygulamaların tespit edilmesi hedefleniyor. Uzmanlar, düzenlemenin harç kaybının önlenmesine de katkı sağlayacağı görüşünde.

ÇOKLU YETKİ TARTIŞMASI

Sistemde mal sahibinin aynı taşınmaz için birden fazla emlakçıya yetki verebilmesi ise sektör içinde tartışma yaratıyor. Bu durumun, mükerrer ilanlara ve hizmet bedeli uyuşmazlıklarına yol açabileceği belirtiliyor.

Türkiye Tüm Emlak Müşavirleri Federasyonu Başkanı Hacı Ali Taylan, uygulamanın sektörde önemli bir disiplin sağlayacağını ifade ederek, sahte ilanların ve yetkisiz aracılık faaliyetlerinin büyük ölçüde sona ereceğini savundu.

“KİMLİĞİ BELİRSİZ İLAN DÖNEMİ BİTİYOR”

Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı da düzenlemenin ilan kirliliği ve yetkisiz portföy girişlerini engelleyeceğini belirtti. Sisteme yalnızca yetki belgesi sahibi işletmelerin dahil olabileceğini vurgulayan Özelmacıklı, kimliği belirsiz hesaplar üzerinden ilan verilmesinin artık mümkün olmayacağını kaydetti.

Hisseli tapularda bir hissedarın onayının yeterli olacağını, ancak miras intikali tamamlanmamış taşınmazlarda ilan verilebilmesi için önce tapu tescil işlemlerinin sonuçlandırılması gerektiğini ifade eden Özelmacıklı, gerçeğe aykırı beyanlarda ise yetki belgesi iptaline kadar varan yaptırımların uygulanabileceğini söyledi.

Düzenlemeye aykırı ilan girişlerinde 684 bin 214 TL’ye kadar idari para cezası söz konusu olabilecek.