Düzce Depremi'nin üzerinden 27 yıl geçti! Hayatta kalanlar o geceyi anlattı: "Binalar pasta gibi yığılmıştı"
111
Türkiye'nin hafızasına büyük acılarla kazınan 12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin üzerinden 27 yıl geçti. 7,2 büyüklüğündeki depremde 710 kişi hayatını kaybederken binlerce kişi yaralandı, binlerce bina kullanılamaz hale geldi. Yaklaşık 30 saniye süren felaketin tanıkları, o gece yaşadıkları korku ve yıkımı yıllar sonra yeniden anlattı.
211
17 Ağustos 1999'da meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki Marmara Depremi'nin ardından ikinci büyük sarsıntıyla karşı karşıya kalan Düzce'de, iki depremde toplam 1115 kişi yaşamını yitirdi, 3 bin 836 kişi yaralandı. Kentte 16 bin 666 konut ağır hasar gördü.
311
DÜZCE DEPREMİNİN TANIKLARI 27 YIL SONRA KONUŞTU
Düzce Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü, 12 Kasım 1999 depremi sırasında Ankara'da bulunduğunu ve felaketin ardından kente ulaşmak için yola çıktığını anlattı.
O dönem Savunma Sanayii Müsteşarlığı'nda görev yapan ve TAI Yönetim Kurulu Üyesi olan Özlü, bir arkadaşıyla özel araçla Düzce'ye hareket ettiklerini söyledi.
411
Bolu güzergahının ulaşıma kapanması nedeniyle Akyazı ve Sakarya üzerinden ilerlediklerini belirten Özlü, sabah 06.00-06.30 sıralarında kente ulaşabildiklerini ifade etti.
511
"ŞEHİR PERİŞAN HALDEYDİ"
Depremin ardından Düzce'de karşılaştığı manzaranın hafızasından silinmediğini belirten Özlü, ailesinin yaşadığı evin hasar aldığını ancak anne, babası ve ablasının sağ kurtulmasının kendisini sevindirdiğini söyledi.
O geceyi anlatan Özlü, kentte çok büyük bir yıkım yaşandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
611
"Şehirde gördüğüm manzara çok korkunçtu. Ablamın kaldığı ev yan yatmıştı ama onlar sağ çıkmışlardı. Perişandı her taraf. Kurtarma çalışmaları devam ediyordu. Çok sayıda araç, dozer, iş makinesi ve çok sayıda insan arama-kurtarma faaliyetlerinde bulunuyordu. Şehir çok kötüydü, perişan bir haldeydi."
711
DÜZCE'DE YENİ YERLEŞİM ALANLARI OLUŞTURULDU
Depremin ardından şehir merkezinde yaşanan ağır yıkımın yeni yerleşim alanlarına duyulan ihtiyacı ortaya çıkardığını belirten Özlü, bugün yaklaşık 50 bin kişinin yaşadığı Bahçeşehir bölgesinin bu amaçla oluşturulduğunu hatırlattı.
Düzce'nin kuzey kesimlerinin yerleşim açısından daha uygun olduğunu ifade eden Özlü, Kaynaşlı'dan başlayarak Bahçeşehir, Konuralp ve Boğaziçi üzerinden Çilimli'ye uzanan hattın daha yüksek rakımlı ve zemin özellikleri bakımından farklılık gösteren bölgelerden oluştuğunu dile getirdi.
811
"4 KATTAN YUKARISI YASAK"
Düzce'de depreme dayanıklı yapılaşma için kat yüksekliğine sınır getirildiğini belirten Belediye Başkanı Faruk Özlü, kentte yatay mimarinin öncelendiğini söyledi.
Özlü, mevcut yapılaşma kurallarını şu sözlerle anlattı:
911
"Düzce'de bugün yapılaşma maksimum zemin+4'tür. 4 kattan yukarısı yasaktır. Biz depremlere dirençli bir şehir olmak için hem deprem yönetmeliklerini harfiyen uygulayan bir şehiriz hem kat yüksekliğine sınır getiren, yatay mimariyi önceleyen bir politika takip ediyoruz."
1011
"İMDAT SESLERİ, BAĞIRIŞLAR VE KORNA SESLERİ..."
Deprem sırasında Düzce Belediyesi'nde Hesap İşleri Müdürü olarak görev yapan Vahap Demirel de sarsıntının başladığı anı ve sonrasında yaşanan kaosu anlattı.
Kırmızı ışıkta beklediği sırada büyük bir gürültü duyduğunu söyleyen Demirel, ardından araçların ve binaların sarsılmaya başladığını belirtti.
1111
Demirel, o gece yaşananları şöyle aktardı:
"Tam bir kaos vardı. İnsanlar bir yerlere kaçışıyordu. Bağırışlar, imdat sesleri, korna sesleri. Araçlar birbirine girmişti. Celal Kasapoğlu Caddesi'ndeki binaların neredeyse yüzde 90'ı yıkılmıştı. Yollar kapanmıştı. Çok kötü bir ortamdı."
3 BELEDİYE ÇALIŞANI DEPREMDE HAYATINI KAYBETTİ
Depremde belediye personelinin de büyük kayıplar verdiğini hatırlatan Demirel, özellikle itfaiye ekiplerinin zor koşullar altında görev yaptığını söyledi.
Bazı belediye çalışanlarının kendi evleri yıkılmasına rağmen kurtarma faaliyetlerine katıldığını belirten Demirel, üç itfaiye personelinin yaşamını yitirdiğini ifade etti.
Ekiplerin bir yandan enkaz altında kalan arkadaşlarına ulaşmaya çalışırken diğer yandan çıkan yangınlara müdahale ettiğini aktaran Demirel, çalışanların fedakarlığına dikkat çekti.
"BİNALAR PASTA GİBİ KAT KAT ÜST ÜSTE YIĞILMIŞTI"
Dönemin İmar ve Şehircilik Müdürlüğü'nde harita teknikeri olarak görev yapan Ahmet Bayar da deprem sonrasında karşılaştığı manzarayı unutamadığını söyledi.
Kentteki yapıların büyük bölümünün yıkıldığını belirten Bayar, "Her şey yerle bir olmuştu. Binalar pasta gibi kat kat üst üste yığılmıştı" ifadelerini kullandı.
Depremin ardından yaptığı ölçümlerde de dikkat çekici farklılıklarla karşılaştığını anlatan Bayar, daha önce ölçtüğü bir mesafeyi yeniden kontrol ettiğinde yaklaşık 80 santimetrelik fark belirlediğini söyledi. Bayar, bu değişimin bölgede oluşan yarılmayla bağlantılı olduğunu ifade etti.
"YER YARILIP İÇİNE GİRECEK MİYİZ DİYE DÜŞÜNDÜK"
Dönemin Bilgi İşlem Müdürü Halit Ramazan Kubilay ise deprem sırasında ailesiyle birlikte evinde olduğunu anlattı.
Sarsıntının başlamasıyla önceden hazırladıkları deprem alanında toplandıklarını belirten Kubilay, ardından ailece dışarı çıkarak bir okulun bahçesine sığındıklarını söyledi.
Sabaha kadar artçı sarsıntıların devam ettiğini aktaran Kubilay, yaşadığı korkuyu şu sözlerle dile getirdi:
"Sabaha kadar defalarca deprem tekrar etti. Bir ara yer yarılıp girecek miyiz diye bir düşünceye de kapıldık."
YARDIMLAR GECE SAATLERİNDE DÜZCE'YE ULAŞTI
Depremin ardından kentte arama kurtarma ve yardım faaliyetleri başlatıldı. Ahmet Bayar, gece saat 03.00'ten itibaren helikopterlerin, TIR'ların ve kamyonların Düzce'ye ulaşmaya başladığını belirtti.
17 Ağustos depreminde ağır hasar gören belediye binasının kullanılamaz hale geldiğini hatırlatan Kubilay ise belediye hizmetlerinin bir süre çadırlarda sürdürüldüğünü söyledi.
Belediyenin bilgi işlem altyapısının yaklaşık bir hafta içerisinde yeniden kurulduğunu ifade eden Kubilay, hizmetlerin devam etmesi için yoğun çalışma yürütüldüğünü aktardı.
DÜZCE'NİN NÜFUSU 27 YILDA 415 BİNE ULAŞTI
1999 depremlerinin ardından büyük göç veren Düzce, aradan geçen 27 yılda önemli bir nüfus değişimi yaşadı.
Deprem döneminde yaklaşık 140 bin kişinin yaşadığı kentte, yeniden yapılaşma, sanayi yatırımları ve ekonomik faaliyetlerle birlikte nüfus arttı. Yatay mimari ve güvenli yapılaşma uygulamalarının da gündeme geldiği Düzce'nin nüfusu, 2025 verilerine göre 415 bine yükseldi.
Aradan geçen yıllara rağmen 12 Kasım 1999 Depremi, hayatta kalanların hafızasında derin izler bırakmaya devam ediyor.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.