Dünyanın en büyük zeytinyağı üreticisi harekete geçti! 188 bin ton yağ piyasadan çekilecek

Dünya zeytinyağı üretiminde lider konumda bulunan İspanya, piyasadaki arz fazlasının fiyatları aşağı çekmesini önlemek amacıyla yeni bir uygulamaya hazırlanıyor. Resmî Gazete'de yayımlanan düzenlemeye göre, Kasım 2026 itibarıyla ülkede üretilen zeytinyağının yüzde 12'si geçici olarak depolanacak. Yaklaşık 188 bin ton ürünün Eylül 2027 sonuna kadar piyasaya sunulmaması planlanıyor.

ZEYTİNYAĞI ÜRETİMİNİN YÜZDE 12'Sİ DEPOYA KALDIRILACAK

İspanya'da zeytinyağı sektörünü yakından ilgilendiren düzenleme resmen yürürlüğe girdi. Yeni uygulama kapsamında fabrikalar, Kasım 2026'dan itibaren her ay gerçekleştirdikleri üretimin yüzde 12'sini satışa çıkarmayarak stoklarında tutacak.

Depolama işlemi üreticilerin kendi tesislerinde veya başka işletmelere ait depolarda gerçekleştirilebilecek.

Düzenleme, Ekim 2026 ve öncesinde üretilmiş zeytinyağlarını kapsamıyor. Kasım ayından itibaren depolanacak ürünlerin ise 30 Eylül 2027 tarihine kadar piyasaya sürülmesine izin verilmeyecek.

İspanya Tarım Bakanlığı, bu uygulamayla yaklaşık 188 bin ton zeytinyağını geçici olarak piyasadan çekmeyi hedefliyor.

YÜKSEK STOKLAR VE YENİ HASAT FİYATLARI AŞAĞI ÇEKTİ

İspanya'nın depolama kararında mevcut stokların yüksekliği ve yeni sezonda üretimin artacağı beklentisi belirleyici oldu.

Resmî verilere göre ülkede sezon başındaki zeytinyağı stokları 357 bin 40 tona ulaştı. Yeni sezonda ise üretimin 1 milyon 602 bin 596 ton seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

Mevcut stoklara yeni hasadın da eklenmesiyle piyasadaki ürün miktarının önemli ölçüde artacağı ve bunun üretici fiyatları üzerindeki baskıyı artıracağı değerlendiriliyor.

ZEYTİNYAĞININ ÜRETİCİ FİYATI 3 EUROYA GERİLEDİ

El País'in aktardığı verilere göre, İspanya'da natürel sızma zeytinyağının üretici fiyatı kasım ayının başında kilogram başına yaklaşık 3 euroya kadar düştü.

Geçen yılın aynı döneminde kilogram başına yaklaşık 4 euro seviyesinde bulunan fiyatlardaki gerileme, üreticilerin gelirleri açısından endişe yarattı.

İspanya'da uygulanan mevcut mekanizmaya göre sezon başındaki stoklarla beklenen üretimin toplamı, önceki altı sezonun ortalamasını en az yüzde 20 aştığında piyasadan ürün çekilmesine karar verilebiliyor.

Bu sezon söz konusu şartların karşılanması üzerine geçici depolama uygulamasının devreye alınması kararlaştırıldı.

DÜNYA ZEYTİNYAĞI ÜRETİMİNİN YÜZDE 45'İ İSPANYA'DAN

İspanya, küresel zeytinyağı piyasasında üretim kapasitesiyle belirleyici ülkelerin başında geliyor.

Tarım Bakanlığı verilerine göre ülke, dünya genelindeki zeytinyağı üretiminin yaklaşık yüzde 45'ini, Avrupa Birliği üretiminin ise yüzde 70'ini karşılıyor. Bu oranlar hasat dönemlerine bağlı olarak değişiklik gösterebiliyor.

Son yıllarda kuraklık ve aşırı sıcaklık nedeniyle zeytin üretiminde yaşanan düşüş, uluslararası piyasalarda fiyatların yükselmesine yol açmıştı. İklim koşullarının iyileşmesi ve üretimin yeniden artmasıyla birlikte bu kez arz fazlası gündeme geldi.

İSPANYA'NIN KARARI ZEYTİNYAĞI PİYASASINI NASIL ETKİLEYECEK?

İspanya'nın yaklaşık 188 bin ton zeytinyağını geçici olarak piyasadan çekme kararıyla arz fazlasının azaltılması ve üretici fiyatlarındaki düşüşün sınırlandırılması amaçlanıyor.

Dünya üretiminde bu kadar büyük paya sahip bir ülkenin stok politikasında değişikliğe gitmesi, uluslararası zeytinyağı piyasası açısından da önem taşıyor.

Uygulamanın önümüzdeki dönemde fiyatlara nasıl yansıyacağı ise üretim miktarına, tüketim talebine ve diğer üretici ülkelerin hasat performansına bağlı olacak.