AB’de vatandaşlık hayali zorlaşıyor: İkamet şartı uzadı, yatırım kapısı kapandı

Avrupa’da vatandaşlığa geçiş süreci giderek daha uzun ve kapsamlı şartlara bağlanıyor. Bazı AB ülkeleri son dönemde vatandaşlık için gerekli ikamet sürelerini artırırken, yatırım yoluyla doğrudan vatandaşlık sağlayan programlar da birer birer ortadan kalkıyor.

PORTEKİZ’DE VATANDAŞLIK İÇİN 10 YIL ŞARTI

AB’de son dönemdeki en dikkat çekici değişikliklerden biri Portekiz’de gerçekleşti. 19 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle, AB dışındaki ülkelerin vatandaşları için vatandaşlığa başvuruda aranan yasal ikamet süresi 5 yıldan 10 yıla yükseltildi.

AB vatandaşları ile Portekizce konuşulan ülkeler topluluğuna (CPLP) dahil ülkelerin vatandaşları için ise bu süre 7 yıl olarak belirlendi. Yeni düzenlemeden önce kurallara uygun şekilde yapılmış başvuruların ise mevcut hakları korunuyor.

MALTA’DA YATIRIM KARŞILIĞINDA VATANDAŞLIK DÖNEMİ SONA ERDİ

Malta’da ise vatandaşlığa giden yatırım yolu tamamen kapandı. Avrupa Birliği Adalet Divanı, 29 Nisan 2025 tarihinde Malta’nın yatırım karşılığında doğrudan vatandaşlık veren programının AB hukukuyla bağdaşmadığına hükmetti.

Bu kararla birlikte Malta’nın uygulaması sona ererken, yatırım yaparak doğrudan AB vatandaşlığı elde etmeye yönelik yasal programların önü büyük ölçüde kapanmış oldu. Kıbrıs da benzer yatırım programını 2020 yılında sonlandırmıştı.

ALMANYA’DA 3 YILDA VATANDAŞLIK KOLAYLIĞI KALDIRILDI

Almanya da vatandaşlığa geçişte daha önce sağlanan bir kolaylığı geri çekti. 2024 yılında yürürlüğe giren ve güçlü entegrasyon gösteren kişilere 3 yıl sonunda vatandaşlık başvurusu yapma imkânı tanıyan hızlandırılmış sistem, 30 Ekim 2025’te kaldırıldı.

Böylece genel başvuru sahipleri için standart ikamet süresi yeniden 5 yıl oldu. Alman vatandaşıyla evli kişiler için ise 3 yıllık başvuru imkânı devam ediyor.

BAZI ÜLKELERDE 5 YILLIK ŞART KORUNUYOR

Avrupa’daki tüm ülkeler vatandaşlık süresini değiştirmiş değil. Fransa, İrlanda, Hollanda, İsveç, Bulgaristan ve Belçika’da standart 5 yıllık ikamet şartı korunuyor.

Yunanistan’da ise vatandaşlık için gereken süre 7 yıl olarak uygulanıyor. Ülkedeki altın vize programından yararlananların da vatandaşlık açısından yalnızca yatırım yapmış olması yeterli sayılmıyor. Başvuru sahiplerinin fiilen ülkede yaşamaları, dil öğrenmeleri ve tarih, coğrafya ile siyaset alanlarını kapsayan sınavı geçmeleri gerekiyor.