'6 Şubat depremi benzer bir risk': Doğu Anadolu için kritik uyarı

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, İngiltere’deki Leeds Üniversitesi ile yürüttükleri uydu radar çalışmaları sonucunda Van’ın doğusunda ciddi bir sismik hareketlilik tespit ettiklerini açıkladı. Kutoğlu, "250 kilometre uzunluğundaki fay sisteminin homojen bir gerginlik taşıdığını ve 6 Şubat Hatay depremlerine benzer yıkıcı bir sarsıntı üretebileceğini" belirtti.

SİSMİK HARİTALAR OLUŞTURULUYOR

Prof. Dr. Kutoğlu, Türkiye’nin jeolojik yapısı itibarıyla aktif bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatarak, "bilinen 500’den fazla fayın yanı sıra henüz keşfedilmemiş kırıklar bulunduğunu" söyledi. Leeds Üniversitesi ile yürüttükleri ortak projede radar interferometri tekniği kullanarak Türkiye genelindeki yer kabuğu hareketlerini anlık izlediklerini aktaran Kutoğlu, elde edilen verilerle sismik gerginlik haritaları oluşturduklarını ifade etti. Uzman, Türkiye sınırları içinde yıllık bazda en yüksek stres birikiminin Van’ın doğusundaki hatta yaşandığını belirtti.

"250 KİLOMETRELİK ALANDA BÜYÜK BİR DEPREM KAYDI YOK"

Kutoğlu, inceleme yapılan bölgede daha önce tespit edilmiş çok sayıda fay hattı olduğunu ve bunlardan birinin Çaldıran Fayı olduğunu belirterek, "Bu fay 1647 ve 1976 yıllarında kırılmıştı, geçmişte 7.3 büyüklüğünde sarsıntılar üretti" dedi. Hattın güneyinde Van bölgesinde ise 1881 ve 2011 yıllarında yıkıcı depremler meydana gelmişti. Kutoğlu, çıkarılan haritalardaki kırmızı bölgelerin homojen bir yüksek gerilimi gösterdiğini belirterek, "Çaldıran fayının kırılmasına rağmen o bölgede hiçbir büyük deprem kaydı bulunmayan 250 kilometre uzunluğunda devasa bir alan söz konusu" ifadesini kullandı.

6 ŞUBAT HATAY DEPREMİ BENZERİ RİSK

Haritadaki 250 kilometrelik alanın homojen kırmızı renkte olmasının tüm fay sisteminin birbirine bağlı çalıştığını gösterdiğini aktaran Kutoğlu, uyarısını şöyle sürdürdü:
"Burada baktığımız zaman şu kırmızı bölge homojen bir şekilde yüksek gerilim bölgesini elde ediyor, gerginlik bölgesini. Her yıl bu gerginlik üst üste koyuluyor ve devam ediyor. Çaldıran fayı burada kırılmış ama burada hiçbir büyük deprem kaydı olmayan kocaman bir alan söz konusu. Bu alanın uzunluğu yukarıdan aşağıya kadar 250 km ve bunların homojen bir şekilde kırmızı renkte görünmesi bu sistemin birlikte çalıştığını gösteriyor. Birlikte çalışması da şu anlama geliyor. Biraz korkutucu olacak ama bu 6 Şubat 2023’te Hatay’da görmüş olduğumuz gibi 250 kilometrenin aynı anda çalışması da ihtimal dahilinde bir durum. Buradaki harita bölgenin eşit oranda gerildiğini gösteriyor. Homojen bir gerginlik söz konusu. Biz sürekli tabii nüfusun büyük bir bölümü batıda yaşadığı için sürekli batıdaki faaliyetler üzerinde konuşuluyor ama bizim Türkiye geneli üzerinde yaptığımız çalışmalar bu bölgenin en fazla gelinen bölgelerden bir tanesi olduğunu gösteriyor. Bu bölgeye de dikkat etmek ve gereken tedbirleri almak gerekiyor."

"HER ŞEY BİTTİ ANLAMINA GELMİYOR"

Prof. Dr. Kutoğlu, 2011 yılında Van’da yaşanan depremin her şeyin bittiği anlamına gelmediğini de ifade ederek, "2011’de burada bir deprem oldu. Her şey bittiği anlamına gelmiyor. 2011’de deprem olan yer sadece bu küçük bölgeydi. Ama gördüğünüz gibi burada çok daha büyük bir sistem çalışmaya devam ediyor" dedi.