1999 depremi neden daha yıkıcıydı? Osman Bektaş'tan "sismik fren" açıklaması

Yer bilimci Osman Bektaş, Marmara Denizi’nde meydana gelen depremler ile 1999 İzmit Depremi arasındaki farklara ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme yaptı.

“SİSMİK FREN” BENZETMESİ

Bektaş, Marmara Denizi’ndeki fay yapısını “sismik fren” olarak tanımladı. 1935 Erdek-Marmara Adası, 1963 Çınarcık ve 2025 Silivri-Kumburgaz depremlerinin, 1999’daki büyük yıkımla aynı etkiyi göstermemesinin nedenini bu yapı ile açıkladı.

FAY YAPISI BELİRLEYİCİ OLDU

Uzman isme göre 1999’daki depremde fay tamamen kilitliydi ve biriken enerji aniden boşaldı. Bu durum yüksek frekanslı ve yıkıcı bir etki yarattı. Bektaş, bu etkiyi “balyoz darbesi”ne benzetti.

MARMARA’DA FARKLI MEKANİZMA

Marmara Denizi içindeki fayların ise parçalı bir yapıya sahip olduğunu belirten Bektaş, bu bölgede sürünme (creep) hareketlerinin görüldüğünü ifade etti. Bu sayede enerji daha yavaş ve kontrollü şekilde açığa çıkıyor.

NEDEN DAHA AZ YIKICI?

Bektaş, Marmara’daki depremlerin görece daha az yıkıcı olmasının üç temel nedenine dikkat çekti. Bunların başında enerjinin zamana yayılması geliyor. Ayrıca kırılmanın sürünme bölgelerinde yavaşlaması ve deniz içi konumun etkisiyle enerjinin karaya ulaşırken zayıflaması da önemli rol oynuyor.

İSTANBUL İÇİN “KISMİ ŞANS”

Açıklamasının sonunda Bektaş, Marmara’daki bu parçalı ve sürünme eğilimli fay yapısının İstanbul için “kısmi bir sismik şans” oluşturduğunu ifade etti. Ancak uzmanlar, bu durumun riskin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmediğine de dikkat çekiyor.