Van Gölü’nün derinliklerindeki 40 metrelik devlerin sırrı

Van Gölü’nün altında 40 metreye kadar ulaşan ve dünyanın en büyük örnekleri arasında gösterilen mikrobiyalitler, uluslararası bir bilim ekibinin merceğine alındı. Türkiye’nin yanı sıra İtalya, Polonya ve Çin’den araştırmacıların katıldığı projede, gölden alınacak onlarca örnek üzerinde ileri laboratuvar analizleri gerçekleştirilecek. Bilim insanları, dev yapıların nasıl oluştuğunu ortaya çıkarırken Van Gölü’nün jeolojik geçmişine ilişkin yeni verilere de ulaşmayı hedefliyor.

DÜNYANIN EN BÜYÜK MİKROBİYALİTLERİ VAN GÖLÜ’NDE

Mercan kayalıklarını andıran mikrobiyalitlerin en büyük örnekleri Van Gölü’nde bulunuyor. Bazıları yaklaşık 40 metreye ulaşan bu doğal yapıların oluşum süreci ve kökeni ise hâlâ bilim dünyasının araştırdığı konular arasında yer alıyor.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenen uluslararası çalışma kapsamında, mikrobiyalitlerin oluşum mekanizmasının ayrıntılı biçimde incelenmesi planlanıyor.

Projede Van YYÜ ve Pamukkale Üniversitesi ile İtalya, Polonya ve Çin’den birer üniversite olmak üzere toplam beş üniversitenin araştırmacıları görev alıyor.

NANOKÜRECİKLERİN KÖKENİ ARAŞTIRILACAK

Çalışmanın önemli başlıklarından birini mikrobiyalitlerin oluşumunda rol oynadığı belirtilen nanokürecikler oluşturuyor. Araştırmacılar, bu yapıların kökenini ve mikrobiyalitlerin gelişimindeki etkilerini belirlemeye çalışacak.

Gölden toplanacak örnekler üzerinde taramalı ve geçirimli elektron mikroskoplarının yanı sıra mikro-Raman, X-ışını kırınımı ve farklı spektrometre teknikleri kullanılarak ileri düzey görüntüleme ve kimyasal analizler yapılacak.

VAN GÖLÜ’NDEN 40-50 NUMUNE ALINACAK

Arazi çalışmalarının 28 Eylül’de başlaması planlanıyor. Bilim insanları, mikrobiyalitlerin yoğun olarak bulunduğu Ahlat ve Adilcevaz açıkları ile Gevaş’ın Altınsaç bölgesinde çalışma yürütecek. Örnekleme noktalarının belirlenmesinin ardından gölden yaklaşık 40-50 numune toplanacak.

Numuneler, araştırmacıların tekneyle göle açılmasının ardından dalış yapılarak alınacak. Özelliklerini ve aktivitelerini kaybetmemeleri için örneklerin araştırmacılar tarafından İtalya’ya götürülmesi ve burada ileri analizlerden geçirilmesi planlanıyor.

VAN GÖLÜ’NÜN JEOLOJİK GEÇMİŞİNE IŞIK TUTABİLİR

Projenin araştırmacılarından Van YYÜ Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çetin Yeşilova, ekipteki bilim insanlarının daha önce Salda Gölü’nde de benzer çalışmalar yürüttüğünü belirtti.

Van Gölü’ndeki mikrobiyalitlerin dünyanın en geniş alana yayılan ve en büyük örnekleri arasında bulunduğuna dikkat çeken Yeşilova, araştırmayla yapıların hangi koşullarda meydana geldiğini belirlemeyi ve elde edilecek bulgulardan hareketle gölün jeolojik evrimine ilişkin yeni çıkarımlar yapmayı amaçladıklarını ifade etti.

Yeşilova, mikrobiyalitlerin kökeni ve oluşumunda etkili olan unsurların henüz tam olarak açıklığa kavuşmadığını belirterek çalışmanın temel hedefinin bu yapıların nasıl ve neden oluştuğuna ilişkin sorulara yanıt bulmak olduğunu kaydetti.