Türkiye’de vize muafiyeti için kritik süreç: AB’ye sunulacak 6 kriter neler?

Türkiye ile AB arasında 16 Aralık 2013'te başlatılan Vize Serbestisi Diyaloğu kapsamında hazırlanan 72 kriterlik yol haritasında Türkiye 66 kriteri tamamladı. AB Komisyonu'nun 2025 Türkiye Raporu'nda da geriye kalan 6 kriterin henüz karşılanmadığı belirtildi.

Türkiye'nin son kriterleri tamamlamasına yönelik yeni çalışmada özellikle kişisel verilerin korunması, EUROPOL ile iş birliği ve adli iş birliği başlıkları öne çıkıyor.

TÜRKİYE 66 KRİTERİ TAMAMLADI

Türkiye, 2016 yılına kadar yol haritasındaki 65 kriteri yerine getirdi. 2018'de biyometrik pasaport düzenlemesinin tamamlanmasıyla karşılanan kriter sayısı 66'ya yükseldi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıklamasının ardından kalan 6 kriterin tamamlanması için bakanlıklar arasında çalışma başlatıldı.

TÜRKİYE'NİN TAMAMLAMASI GEREKEN 6 KRİTER

Türkiye'nin AB ile vize serbestisi sürecinde karşılaması gereken son 6 kriter şöyle:

Terörle Mücadele Kanunu: Terörle mücadele mevzuatının AB standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi ve terör tanımına ilişkin düzenlemelerin yapılması.

Kişisel verilerin korunması: Türkiye'nin kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatını AB standartlarıyla uyumlu hale getirmesi.

EUROPOL ile iş birliği: Avrupa Polis Teşkilatı EUROPOL ile operasyonel iş birliği anlaşmasının imzalanması.

GRECO tavsiyeleri: Yolsuzlukla Mücadele Devletler Grubu'nun (GRECO) tavsiyelerinin uygulanması.

AB ülkeleriyle adli iş birliği: Tüm AB üyesi ülkelerle ceza davaları ve suçluların takibi konusunda etkili adli iş birliği mekanizmalarının kurulması.

Geri Kabul Anlaşması: Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması'nın üçüncü ülke vatandaşlarını da kapsayacak şekilde tüm hükümleriyle uygulanması.

6 KRİTER TAMAMLANINCA VİZE MUAFİYETİ BAŞLAYACAK MI?

Altı kriterin tamamlanması tek başına Schengen vizesinin kaldırılması anlamına gelmiyor. Türkiye'nin tüm kriterleri yerine getirdiğinin AB Komisyonu tarafından değerlendirilmesi gerekiyor. Komisyonun olumlu görüşünün ardından Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'ndeki karar süreçlerinin de tamamlanması gerekiyor.

Dolayısıyla kalan 6 kriterin tamamlanması, vize muafiyetinin otomatik olarak başlamasından ziyade siyasi ve hukuki karar sürecinin önünü açacak önemli bir aşama olacak.

Öte yandan Türk vatandaşları için Schengen vizesinde 2025'te yeni bir “cascade” sistemi uygulanmaya başladı. Daha önce Schengen kurallarına uygun şekilde seyahat etmiş ve belirli şartları karşılayan başvuru sahipleri, yeni sistem kapsamında daha uzun süreli ve çok girişli vize alma imkanına sahip olabiliyor.

Ancak bu uygulama vize muafiyeti anlamına gelmiyor. Türk vatandaşlarının Schengen bölgesine seyahatlerinde vize şartı halen devam ediyor.