Türkiye’de sıcaklık alarmı: Rekor yaz kapıda

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, iklim değişikliği ve El Nino etkisinin bu yıl Türkiye’de belirgin sonuçlar doğurabileceğini belirterek yaz aylarında sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkabileceğini ve bazı bölgelerde yeni rekorların görülebileceğini ifade ediyor.

EL NİNO ETKİSİ VE SICAKLIK ARTIŞI BEKLENTİSİ

Uzman değerlendirmelerine göre küresel ölçekte gözlenen uzun süreli ısınma eğilimi, El Nino hava olayıyla birleştiğinde Türkiye’de özellikle yaz döneminde sıcak hava dalgalarının daha sık ve daha etkili hale gelmesi bekleniyor. Bu durumun İç Anadolu, Güneybatı Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da bazı istasyonlarda yüksek sıcaklık rekorlarını yeniden gündeme taşıyabileceği belirtiliyor.

YAĞIŞ AZALIYOR, KURAKLIK DERİNLEŞİYOR

Son yıllarda özellikle sonbahar ve kış yağışlarında azalma yaşandığını vurgulayan değerlendirmeler, artan sıcaklık ve buharlaşma ile birlikte ülkenin giderek daha kurak bir yapıya yöneldiğine işaret ediyor. Bu eğilimin sürmesi halinde 2040’lı yıllardan itibaren Türkiye’de bugünkü yarı kurak koşulların ötesine geçilerek tam kurak iklim özelliklerinin ortaya çıkabileceği öngörülüyor.

ÇÖLLEŞME RİSKİ VE BÖLGESEL YAYILMA İHTİMALİ

İklim senaryolarına göre, Suriye’nin kuzeyinde görülen çöl benzeri koşulların zaman içinde Türkiye sınırına doğru ilerleyebileceği değerlendiriliyor. Bu kapsamda Türkiye–Suriye hattında bugün gözlenen yarı kurak step ikliminin, iklim değişikliğinin hız kesmemesi halinde Güneydoğu Anadolu’nun geniş kesimlerine, Konya Havzası’na, İç Anadolu’nun orta ve güney bölgelerine, hatta İç Batı Anadolu ve Trakya’ya kadar yayılabilecek bir kuraklaşma riskine dönüşebileceği ifade ediliyor.

BÖLGESEL SICAKLIK ARTIŞLARI VE AŞIRI HAVA OLAYLARI

Sıcak hava dalgalarının özellikle Ege Bölgesi’nde etkisini artırdığı, zaman zaman Manisa, İzmir, Aydın, Denizli ve Muğla’nın bazı ilçelerinde Güneydoğu Anadolu’daki değerleri aşan sıcaklıkların ölçülebildiği belirtiliyor. Kuzey Afrika’dan Balkanlar üzerinden gelen sıcak hava akımlarının da bu tabloyu güçlendirdiği ifade ediliyor.

ORMAN YANGINLARI VE SU KAYNAKLARI ÜZERİNDEKİ BASKI

Artan sıcaklıkların yaz kuraklığını derinleştirdiği ve orman yangınlarının hem sıklığını hem de şiddetini artırdığı vurgulanıyor. Aynı zamanda su kaynakları üzerinde ciddi baskı oluştuğu, toprak neminin azaldığı ve tarımsal üretim için kritik öneme sahip sulama suyuna erişimde sorunların artabileceği belirtiliyor.

TARIM VE GIDA GÜVENLİĞİ RİSKİ

Uzun süreli sıcaklık artışı ve kuraklığın birleşmesiyle tarımsal üretimde su ihtiyacının karşılanmasının zorlaşabileceği, bunun da gıda güvenliği açısından risk oluşturabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, Türkiye’nin ilerleyen yıllarda su fakiri ülke kategorisine yaklaşabileceği uyarısında bulunuyor.

ÇÖZÜM ÇAĞRISI: BÜTÜNLEŞİK YÖNETİM

İklim risklerine karşı daha dayanıklı bir yapı için su kaynakları yönetimi, kuraklık planlaması ve orman yangını stratejilerinin birlikte ele alınması gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca tarımsal sistemlerin, toprak ve su kaynaklarının sürdürülebilir ve iklim değişikliğine dirençli hale getirilmesinin zorunlu olduğu ifade ediliyor.