Suça sürüklenen çocuklarla ilgili kanun teklifi Meclis'ten geçti

TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi. Yasayla çocukların yargılama ve infaz süreçlerine ilişkin çeşitli düzenlemeler hayata geçirilecek.

15 YAŞ ALTINDAKİ ÇOCUKLAR İÇİN SOSYAL İNCELEME ZORUNLU

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmadan hazırlanan iddianameler için yeni bir uygulama getirilecek.

Mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının kendisine ulaşmasının ardından 15 gün içinde soruşturma aşamasına ilişkin belgeleri inceleyecek. Eksik veya hatalı hususların bulunması halinde, sosyal inceleme yapılmadan hazırlanan iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilebilecek.

ÇOCUK HÜKÜMLÜLER İÇİN İNFAZ SİSTEMİ DEĞİŞİYOR

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazında da yeni bir sisteme geçilecek.

Buna göre çocukların cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilmesi yerine, süreç çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. Çocuğun iyi halinin tespit edilmesi durumunda ise çocuk eğitimevine ayrılması mümkün olacak.

ÇOCUKLAR YAŞ, GELİŞİM VE SUÇ TÜRÜNE GÖRE AYRILACAK

Yeni düzenlemeyle 12-18 yaş arasındaki çocukların ceza infaz kurumlarında barındırılma koşulları da yeniden belirlenecek.

Çocuklar; cinsiyetleri, fiziki gelişim durumları ve işledikleri suçun türü dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının farklı bölümlerinde barındırılacak.

EBEVEYNLERE YÖNELİK HAPİS CEZASI ARTIRILDI

Yasayla, velayet hakkı kaldırılmış olsa dahi çocuğunun ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır şekilde tehlikeye atan ana veya babaya yönelik hapis cezasında da artış yapıldı.

İtiyadi sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı ya da onur kırıcı tavır ve davranışlar nedeniyle çocuğun maddi ve manevi bakımından ağır şekilde ihmal edilmesi halinde uygulanacak hapis cezasının alt ve üst sınırı 3 aydan 1 yıla kadar yerine 1 yıldan 3 yıla kadar olarak değiştirildi.

Kabul edilen düzenlemeyle birlikte çocukların korunması, yargılanması ve infaz süreçlerinde yeni hükümler yürürlüğe girmiş oldu.

Çocuk Koruma Kanunu’nda yapılan değişikliklerle, ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde “yönlendirme tedbirleri” uygulanacak.

Yeni sistem kapsamında tedbirler; sosyal ve toplumsal hizmetler, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevreye saygı ve çevre temizliği ile bağımlılıklardan korunma başlıkları altında uygulanacak.

300 SAATE KADAR SOSYAL HİZMET

“Sosyal ve toplumsal hizmetler tedbiri” kapsamında çocukların spor kulüpleri, gençlik merkezleri, spor tesisleri ve ilgili kamu kurumlarında görev alması sağlanacak. Gençlik ve Spor Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yerel yönetimler tarafından yürütülecek çalışmalarda çocuklara 20 saatten 300 saate kadar psikososyal gelişimlerine katkı sağlayacak görevler verilebilecek.

“Kitap ve kütüphane tedbiri” kapsamında ise çocukların kütüphane ve okuma salonlarında belirlenen görevleri yerine getirmesi veya yetkililer tarafından seçilen eserleri okuması kararlaştırılabilecek.

DİJİTAL KULLANIM MERCEK ALTINA ALINACAK

Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de dijital risklerden korunma tedbiri oldu.

Bu kapsamda çocuğun kullandığı telefon, telefon hattı, bilgisayar, tablet ve benzeri dijital cihazların bildirilmesi istenebilecek. Tedbir kararının ardından söz konusu cihazların kullanımına ilişkin hareketlerin, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından belirlenen yöntemlerle 3 aydan az, 2 yıldan fazla olmamak üzere takip edilmesine karar verilebilecek.

Ayrıca riskli olarak değerlendirilen bazı internet mecraları, uygulamalar ve dijital platformlara erişimin sınırlandırılması veya engellenmesi de mümkün olacak.

ÇEVRE TEMİZLİĞİ VE AĞAÇLANDIRMA GÖREVİ

“Çevreye saygı ve çevre temizliği tedbiri” kapsamında çocukların park, bahçe ve sahil gibi belirlenen alanlarda 20 ila 300 saat arasında çevre temizliği yapması, bitki bakımı, ağaçlandırma veya çiçeklendirme çalışmalarına katılması sağlanabilecek.

Bu çalışmalar Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, üniversiteler ve yerel yönetimler aracılığıyla yürütülebilecek.

BAĞIMLILIKLARA KARŞI TEDAVİ VE REHABİLİTASYON

Tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve uyarıcı maddeler ile davranışsal bağımlılıklara ilişkin tedbir kapsamında ise çocukların sağlıklarını tehdit eden bağımlılıklardan uzaklaştırılması hedeflenecek.

Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Yeşilay tarafından uygulanacak programlarda çocukların tedavi ve rehabilitasyon süreçlerine katılması sağlanabilecek.

TEDBİRLERİN UYGULANMASINDA KOLLUK DESTEĞİ

Tedbirlerin uygulanması sırasında direnç veya zorluk yaşanması halinde kolluktan yardım talep edilebilecek.

Merkezi düzeyde kurumlar arasındaki koordinasyon Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülürken, il ve ilçelerde koordinasyon ve takip vali ile kaymakamların sorumluluğunda olacak.

Yönlendirme tedbirlerinin uygulanmasına ilişkin ayrıntılı usul ve esaslar ise Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenecek.