Marmara depremi için Osman Bektaş’tan açıklama: “Asıl soru artık ‘ne zaman?’ değil”

Marmara’da beklenen depreme ilişkin değerlendirmede bulunan Yerbilimci Prof. Dr. Osman Bektaş, depremin kesin zamanını tahmin etmek yerine fayın davranışının incelenmesi gerektiğini belirtti. Bektaş, fayın depremsiz kayma gösteren kesimlerinin yanında kilitli bölümlerin bulunabileceğini ve bu parçaların 6 ve üzeri büyüklükte deprem üretme potansiyeli taşıyabileceğini ifade etti.

Marmara Bölgesi’nde beklenen depremin ne zaman meydana geleceğine ilişkin tartışmalar sürerken Prof. Dr. Osman Bektaş, sosyal medya hesabından deprem tahminlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bektaş, günümüzde belirli bir tarih vermek yerine fay hatlarının fiziksel özellikleri, hareket biçimleri ve gerilme birikimi üzerinden olasılık hesaplamalarının yapıldığını belirtti.

“ASIL SORU FAY NASIL DAVRANIYOR?”

Bektaş’a göre Marmara’daki deprem tehlikesinin değerlendirilmesinde fayın hangi bölümlerinin kilitli olduğu ve hangi kesimlerinde depremsiz yavaş kayma yaşandığı önem taşıyor.

Fay sisteminin bütün bölümlerinin aynı şekilde hareket etmediğine işaret eden Bektaş, bazı kesimlerde “creep” olarak adlandırılan depremsiz yavaş kaymanın görülebildiğini, bazı bölümlerin ise kilitli kalabildiğini ifade etti.

KİLİTLİ FAY PARÇALARI İÇİN M6+ UYARISI

Bektaş, depremsiz kayma gösteren bir fay bölümünün hemen yanında güçlü biçimde kilitlenmiş bir parçanın bulunabileceğine dikkat çekti.

“asperite” olarak adlandırılan kilitli ve dirençli fay parçalarının gerilme biriktirebildiğini belirten Bektaş, bu kesimlerin 6 ve üzeri büyüklükte deprem üretme potansiyeline sahip olabileceğini kaydetti.

KESİN TARİH YERİNE OLASILIK HESABI

Depremlerin yılının, gününün ve büyüklüğünün önceden kesin olarak belirlenemeyeceğini ifade eden Bektaş, günümüzdeki bilimsel yaklaşımın fayın davranışını izlemeye ve belirli zaman aralıkları için olasılık hesaplamaya dayandığını aktardı.

Prof. Dr. Osman Bektaş değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Depremin yılını, gününü ve büyüklüğünü önceden kesin olarak bilmek bugün hâlâ mümkün değil. Bilim artık '2045’te deprem olacak' demekten çok; fayın ne kadar kilitli, ne kadar creep yaptığı, segmentlerin davranışı ve gerilme birikimine göre belirli bir zaman aralığındaki olasılığı hesaplıyor. Marmara’da da asıl soru artık 'Ne zaman?' değil, 'Fay nasıl davranıyor?' Bir bölüm creep yaparken (depremsiz kayma), hemen yanında güçlü şekilde kilitlenmiş bir asperite (kilitli/dirençli fay parçası) M6+ deprem üretebilir.”