Kutup girdabı erken bozuldu, El Nino güçlendi: Aralık ayında soğuk hava dalgaları bekleniyor

Kutup girdabında kasım ayında yaşanan erken bozulma ve Pasifik'te güçlenen El Nino, 2026-2027 kışına ilişkin tahminleri karmaşık hale getirdi. Avrupa ve Kuzey Amerika'da kasım sonu ile aralık başında yeni soğuk hava dalgalarının görülebileceği belirtilirken, Türkiye'de sert kış koşullarının yaşanıp yaşanmayacağı henüz kesinleşmedi.

Kuzey Yarım Küre'de kış mevsiminin nasıl geçeceğine ilişkin değerlendirmeler, atmosferdeki iki önemli gelişmeyle yeniden gündeme geldi. Kuzey Kutbu çevresindeki soğuk havayı tutan kutup girdabında olağan dışı erken bir bozulma yaşanırken, Pasifik Okyanusu'nda El Nino etkisinin güçlenmesi küresel hava dolaşımını etkiliyor.

Bilim insanları, iki atmosferik olayın aynı dönemde etkili olmasının önümüzdeki aylarda sıcaklık ve yağış tahminlerini zorlaştırabileceğini belirtiyor.

KUTUP GİRDABINDA ALIŞILMADIK ERKEN BOZULMA

Normal şartlarda ocak-mart döneminde görülen büyük ani stratosferik ısınma olayının bu yıl kasım ayında gerçekleştiği bildirildi. Daha önce kaydedilen en erken olayın 28 Kasım'da yaşandığı belirtilirken, bu yılki gelişme takvim açısından dikkat çekti.

Atmosferin yaklaşık 16 ila 48 kilometre yüksekliğinde meydana gelen stratosferik ısınma, kutup girdabını oluşturan güçlü rüzgarların zayıflamasına ve yön değiştirmesine neden olabiliyor.

Kutup girdabının zayıflaması, Kuzey Kutbu çevresindeki soğuk hava kütlelerinin daha güneydeki bölgelere ilerleme ihtimalini artırabiliyor. Bu durum Avrupa ve Kuzey Amerika'da soğuk hava dalgalarının görülmesine zemin hazırlayabiliyor.

EL NİNO KIŞIN SEYRİNİ NASIL ETKİLEYEBİLİR?

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresinin (NOAA) 12 Kasım tarihli değerlendirmesinde, El Nino'nun 2027'nin ilk aylarına kadar güçlü veya çok güçlü seviyelerde devam etme olasılığının yüzde 79'un üzerinde olduğu bildirildi.

El Nino, Pasifik Okyanusu'nun yüzey sularındaki sıcaklık artışıyla atmosfer dolaşımını değiştiriyor. Bu değişim, dünyanın farklı bölgelerinde sıcaklık ve yağış düzenlerini etkileyebiliyor.

Kutup girdabındaki zayıflamanın soğuk hava dalgalarını artırabileceği değerlendirilirken, güçlü El Nino'nun bu etkileri sınırlayabileceğini düşünen bilim insanları da bulunuyor.

AVRUPA'DA KASIM SONU VE ARALIK BAŞI UYARISI

Kutup girdabındaki hareketliliğin etkileri Kuzey Amerika ve Avrupa'daki hava tahminlerinde de gündeme geldi.

ABD'nin doğusunda sıcaklıkların kasım ayı ortalamalarının 4 ila 8 derece altında seyretmesi beklenirken, Kuzey Avrupa için de soğuk hava koşulları öngörülüyor.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsünden iklim bilimci Judah Cohen, atmosferdeki gelişmelerin henüz en güçlü etkilerini göstermemiş olabileceğine işaret etti.

Değerlendirmelere göre kasım sonu ve aralık başında Avrupa'nın kuzeyi ile Kuzey Amerika'nın doğusunda daha etkili soğuk hava dalgaları görülebilir.

TÜRKİYE'DE KIŞ SERT GEÇECEK Mİ?

Avrupa'daki atmosfer dolaşımında yaşanabilecek değişiklikler Türkiye'nin kış koşullarını da etkileyebilir.

Kutup kaynaklı soğuk hava kütlelerinin Balkanlar üzerinden güneye ilerlemesi halinde Türkiye'de sıcaklıklar düşebilir. Ancak mevcut tahminler, Türkiye genelinde sert kış koşullarının veya yoğun kar yağışının kesin olarak yaşanacağını göstermiyor.

Türkiye'de hangi bölgelerin soğuk hava dalgalarından etkileneceği, önümüzdeki haftalarda oluşacak basınç sistemlerine ve atmosferdeki rüzgarların yönüne bağlı olacak.

Wisconsin-Madison Üniversitesinden meteorolog Andrea Lopez Lang, El Nino'nun bu kış atmosfer üzerindeki etkisinin güçlü olabileceğini değerlendiriyor.

MIT'den Judah Cohen ise El Nino'nun tek başına belirleyici olmayacağını, kutup girdabındaki değişimlerin de soğuk hava dalgalarının oluşumunda etkili olacağını belirtiyor.

Kutup girdabının yeniden güçlenmesi ihtimali bulunurken, kış boyunca yeni bozulmaların yaşanabileceği de ifade ediliyor.

2026-2027 kışının sıcaklık ve yağış bakımından nasıl geçeceğine ilişkin kesin bir tablo henüz ortaya çıkmış değil.