Kraliçe Elizabeth bile Türkiye’den götürdü: 60 yıldır yorgan dikiyor, zamana meydan okuyor

Geleneksel Türk el sanatlarının en zarif kollarından biri olan yorgancılık, dijitalleşen ve seri üretime evrilen dünyada yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bursa'nın İnegöl ilçesinde yaşayan Erkan Genç ise bu köklü kültürü iğne ve iplikle ayakta tutmaya çalışan son çınarlardan biri. Cuma Mahallesi'ndeki mütevazı atölyesinde 60 yılı aşkın süredir rengarenk saten kumaşlara hayat veren usta zanaatkar, Orta Asya'dan Osmanlı saraylarına uzanan bu eşsiz sanatı ilk günkü titizlikle geleceğe taşıyor. Sipariş üzerine çalışan ve bir günde koca bir yorganı ilmek ilmek işleyen Genç’in şöhreti ise Türkiye sınırlarını aşmış durumda.

SARAYLARA LAYIK SANATIN İNEGÖL’DEKİ SON TEMSİLCİSİ

Henüz ilkokul sıralarındayken babasının tezgahında bu zanaatla tanışan ve "Yorgancı Erkan" olarak ünlenen usta esnaf, askerlik dönemi hariç ömrü boyunca elinden iğneyi hiç bırakmadı. İstanbul’da çalıştığı yıllarda ince işçiliğin ve kabartma desenlerin inceliklerini kavrayarak sanatını zirveye taşıyan Genç, günümüzde ilçede bu işi yapan tek kişi konumunda. Çırak ve kalfa yetişmemesinden derin üzüntü duyan emektar usta, hazır tekstil ürünlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte gerçek el işçiliğinin adeta yozlaştığına dikkat çekiyor.

BUCKINGHAM SARAYI’NA ÖZEL TASARIM

İnegöllü ustanın diktiği el emeği yorganlar Almanya, Belçika ve Fransa gibi birçok Avrupa ülkesinde alıcı bulurken, kariyerinin en unutulmaz siparişi ise 1980'li yılların başında geldi. İngiltere Büyükelçiliği vasıtasıyla gelen özel talep üzerine, o dönem İstanbul'daki bir dernek çatısı altında bir araya gelen üç usta, İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth için özel bir yorgan hazırladı. Kraliçe'nin portresinin batik boyama tekniğiyle kumaşa işlendiği ve titiz dikişlerle kabartıldığı bu eşsiz eser, elçilik kanalıyla İngiliz Kraliyet ailesine ulaştırıldı.

EL İŞİNİN TAKLİDİ OLMAZ

Doğallığa dönüş akımıyla birlikte son dönemde el işi yorganlara talebin yeniden arttığını belirten Erkan Genç, yakın zamanda yurt dışındaki büyük lojistik ve tekstil firmalarından aylık binlerce adetlik seri üretim teklifleri aldığını söylüyor. Fabrikasyona dönüştürülen ürünlerin ruhunu kaybettiğini savunan usta, "Bu makinede yapılacak bir iş değil, el emeğinin taklidi olmaz" diyerek bu teklifleri geri çeviriyor. Günümüzde terzilik gibi yorgancılığın da isim olarak kaldığını ancak eski ince dikiş tekniğini uygulayabilen kimsenin kalmadığını vurguluyor.

PETROL ATIĞI ELYAFA KARŞI DOĞAL YÜN VE PAMUK REÇETESİ

Sağlıklı bir yaşam için yatak odalarından kimyasal içerikli malzemelerin uzak tutulması gerektiğini belirten emektar zanaatkar, yeni nesle önemli uyarılarda bulunuyor. Plastik türevi olan elyafın terleme ve baş ağrısı yaptığını ifade eden Genç, insan biyolojisine en uyumlu malzemenin yün ve pamuk olduğunu dile getiriyor. Sanılanın aksine yünün insanı ekstra ısıtmadığını, vücut ısısını muhafaza edip dışarıdaki soğuk havayı engellediğini belirten tecrübeli usta, şimdilerde taranmış temiz yünlerle hazırladığı hafif yorganların tıp doktorları tarafından bile özellikle tercih edildiğini sözlerine ekliyor.