Karadeniz için yeni felaket uyarısı: "Dağın arkasında bir kütle daha var, kayabilir"

Doğu Karadeniz'de heyelan ve taşkın riski, yağış rejimindeki değişikliklerle birlikte yeniden gündeme geldi. Bölgede yaşanan heyelanların yalnızca yoğun yağışlarla açıklanamayacağını belirten Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, depremlerin de yamaçların dengesini bozarak heyelanları tetikleyebildiğini söyledi.

Karadeniz kıyı şeridindeki mikrodeprem hareketliliğine, uydu verileriyle belirlenen zemin deformasyonlarına ve Artvin'in Arhavi ilçesindeki heyelan sahasına dikkat çeken Bektaş, 2024 yılında meydana gelen büyük heyelanın ardından bölgedeki tehlikenin ortadan kalkmadığını belirtti.

HEYELANLARDA DEPREMLER DE ETKİLİ OLUYOR

Doğu Karadeniz'de 2019, 2022, 2024 ve 2026 yıllarında Arhavi-Hopa hattında can kayıplarına neden olan heyelanlar yaşandığını hatırlatan Bektaş, bölgenin jeolojik ve jeofizik özelliklerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bölgenin Türkiye'de en fazla yağış alan yerlerden biri olduğunu belirten Bektaş, yağışın heyelan oluşumundaki temel etken olduğunu ancak depremlerin de yamaçların dengesini bozabildiğini ifade etti.

RİZE DEPREMİ İLE ARHAVİ HEYELANINA DİKKAT ÇEKTİ

Bektaş, 2024 yılında Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde meydana gelen 4,8 büyüklüğündeki depremi ve ardından yaşanan heyelanları örnek gösterdi.

1900-2025 yılları arasındaki AFAD ve Kandilli Rasathanesi kayıtlarına dikkat çeken Bektaş, Trabzon ile Sarp Sınır Kapısı arasındaki kıyı şeridinde 2 ve 3 büyüklüğündeki mikrodepremlerin yoğun olduğunu belirtti.

Deprem hareketlerinin yamaçların stabilitesini bozabileceğini ifade eden Bektaş, Rize'deki depremden birkaç gün sonra heyelan yaşandığını, Arhavi'deki büyük heyelanın ise farklı bir tablo ortaya koyduğunu söyledi.

Arhavi'de meydana gelen ve 4 kişinin hayatını kaybettiği heyelandan önceki ve sonraki 15 günlük dönemde yağış görülmediğini belirten Bektaş, büyük kaya kütlesinin denize doğru hareket ederek kara yolunu kapattığını anlattı.

"KAYAN KÜTLENİN ARKASINDA YENİ BİR KÜTLE DAHA VAR"

Arhavi'deki heyelan sahasında tehlikenin sürdüğünü belirten Bektaş, bölgedeki yeni hareketlilik konusunda şu uyarıyı yaptı:

"2024 yılında yaşanan bu heyelandan sonra olay bitmiş değil. Kayan devasa kütlenin arkasında yeni bir kütle daha var. Bu kayabilir."

İTÜ ve KTÜ tarafından yapılan çalışmalara da değinen Bektaş, güneybatıdaki bir kütlenin yılda 6 santimetrelik hareketle kuzeye doğru ilerlediğini aktardı.

Bölgeden TIR ve kamyonların da kullandığı transit bir kara yolunun geçtiğini hatırlatan Bektaş, benzer bir heyelanın yeniden yaşanabileceğini söyledi.

"BASİT ÖNLEMLER ALINMAMALI"

Bektaş, Arhavi'deki heyelan sahasının sıradan kaya düşmesi riski olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı. Söz konusu hareketlerin dağ büyüklüğündeki yamaç kütlelerinin kaymasıyla ilgili olduğunu belirten Bektaş, öncelikle uydu görüntüleri ve arazi ölçümleriyle hareketin mekanizmasının belirlenmesi gerektiğini ifade etti.

Bölgede sismik hareketliliğin sürdüğünü kaydeden Bektaş, heyelan riskine karşı kapsamlı mühendislik çalışmalarının yapılması ve kara yolu güzergâhında gerekli önlemlerin alınması çağrısında bulundu.