İşte Türkiye'nin risk haritası: Yağış sonrası mavi bölgeler sarıya döndü

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi bünyesinde yürütülen çalışma kapsamında Türkiye’nin dinamik heyelan risk haritası oluşturuldu. Bilim insanları tarafından geliştirilen sistem, üç günlük hava tahmin verilerini analiz ederek bölgelerdeki heyelan risk seviyelerini anlık olarak güncelliyor. Böylece vatandaşlar yaşadıkları bölgelerdeki olası risk durumunu internet üzerinden takip edebilecek.

TÜRKİYE’NİN HEYELAN HARİTASI ANLIK GÜNCELLENECEK

Çalışmayı yürüten Şenol Hakan Kutoğlu, Türkiye’de depremden sonra en fazla can ve mal kaybına yol açan afetlerden birinin heyelan olduğunu söyledi. Kutoğlu, geliştirilen model sayesinde risk seviyelerinin yağış durumuna göre dinamik şekilde değiştirilebildiğini belirtti.

Marmara'da korkutan deprem senaryoları gerçekleşecek mi? Osman Bektaş'tan 'kaçış koridoru' açıklaması

Kutoğlu açıklamasında, “Dinamik olarak yağış durumuna bağlı heyelan riskini hesaplatma imkanına ve web üzerinden halkımızın kullanımına sunma imkanını yakaladık” ifadelerini kullandı. BEUN Mühendislik Fakültesi’nde geliştirilen sistemde toplam 10 farklı parametre kullanıldı. Arazi sertliği, yüzey pürüzlülüğü, kara yollarına yakınlık, zeminin su tutma kapasitesi, nehir yatakları ve fay hatlarına yakınlık gibi veriler analiz edilerek risk haritası oluşturuldu. Araştırmacılar özellikle VS30 adı verilen zemin sertlik değerinin heyelan riskini belirlemede en önemli kriterlerden biri olduğunu belirtiyor.

MAVİDEN SARIYA DÖNEN BÖLGELER DİKKAT ÇEKTİ

Hazırlanan haritada mavi tonları düşük riskli bölgeleri gösterirken sarı ve kırmızı renkler risk seviyesinin yükseldiğini ortaya koyuyor. Sistemin yağış tahminlerine göre sürekli güncellenmesi sayesinde bazı bölgelerde risk seviyesinin kısa süre içinde değiştiği görüldü. Kutoğlu, örnek olarak 26 Nisan tarihinde yapılan hesaplamalarda Doğu Karadeniz’de yüksek görülen riskin, sonraki yağış tahminleriyle birlikte Marmara ve Batı Karadeniz bölgelerinde de arttığını söyledi.

Yeni sistem sayesinde vatandaşlar yaşadıkları bölgeyi harita üzerinden seçerek yaklaşık 30 metre çözünürlükte heyelan risk durumunu görebilecek. Uzmanlara göre bu durum özellikle kırsal alanlarda yaşayan vatandaşlar için erken farkındalık açısından büyük önem taşıyor. Çalışmanın yalnızca vatandaşlar için değil, aynı zamanda belediyeler, AFAD ve şehir planlamacıları için de kritik bir veri kaynağı olması hedefleniyor.