İç Anadolu’da çifte tehlike: Bu bölge büyük depremlere açık olabilir

Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Gülin Gençoğlu Korkmaz’ın baş araştırmacı olarak yer aldığı uluslararası TÜBİTAK destekli çalışma, Tuz Gölü Fayı’nın hareket karakterine ilişkin önemli bulgular ortaya koydu.

Araştırma kapsamında fayın yılda yaklaşık 1,3 milimetre dikey yönde hareket ettiği belirlenirken, bu hareketin İç Anadolu Bölgesi’nin doğu-batı doğrultusunda genişlemesine neden olduğu tespit edildi. Çalışmayla birlikte Tuz Gölü Fayı’nın “normal fay” niteliği taşıdığı da bilimsel verilerle kanıtlandı.

Dr. Korkmaz, literatürde fayın karakterine ilişkin farklı görüşler bulunduğunu belirterek, “Daha önce yapılan çalışmalarda fayın hem normal fay hem de doğrultu atımlı fay olduğu yönünde farklı değerlendirmeler vardı. Ayrıca hareket hızına ilişkin de çeşitli veriler mevcuttu. Bu nedenle fayın geometrisini ve hareket hızını net biçimde ortaya koymak amacıyla bu çalışmayı gerçekleştirdik” dedi.

Araştırmada dikkat çeken bir diğer unsur ise bölgenin Hasandağı Volkanı ile olan yakınlığı oldu. Aktif volkan ve aktif fayların bir arada bulunduğu bölgelerde riskin artabileceğine işaret eden Korkmaz, bu durumun daha büyük depremler ve jeolojik tehlikelere yol açabileceğini vurguladı.

Çalışmada ilk kez “zircon double dating” (zirkon çift yaşlandırma) yöntemi kullanılarak fayın yapısının detaylı şekilde incelendiğini belirten Korkmaz, “Bu teknikle fayın yılda yaklaşık 1,3 milimetre düşey hareket ettiğini kesin olarak ortaya koyduk. Aynı zamanda bölgedeki doğu-batı yönlü genişlemeyi de net biçimde gözlemledik” ifadelerini kullandı.

YÖNTEM DİĞER FAYLARDA DA UYGULANABİLİR

Zirkon çift yaşlandırma yönteminin yüksek doğruluk payına sahip olduğuna dikkat çeken Korkmaz, bu tekniğin yalnızca Tuz Gölü Fayı ile sınırlı kalmayacağını belirtti.

Korkmaz, “Bu yöntem; kristalizasyon ve püskürme yaşlarını aynı anda belirleyebilen, son derece hassas ve güvenilir bir tarihleme tekniğidir. Elde ettiğimiz başarı, bu yöntemin aktif fay zonlarında da uygulanabileceğini gösteriyor” dedi.

Aynı yöntemin Kuzey Anadolu Fayı ve Doğu Anadolu Fayı başta olmak üzere dünyanın farklı aktif fay hatlarında da kullanılabileceği ifade edildi.