Gençler üniversite için neden Türkiye’den gidiyor? İşte çarpıcı rakamlar

Alman Akademik Değişim Servisi’nin (DAAD) Temmuz 2026 verilerine göre Türkiye kaynaklı 66 bin 914 öğrenci yurt dışında yükseköğrenim görüyor. Türk öğrencilerin en fazla tercih ettiği ülkelerin başında Almanya gelirken, ABD, İngiltere, Ukrayna ve Azerbaycan da öne çıkıyor.

Almanya’da Türkiye’den gelen öğrenci sayısı da son yıllarda arttı. 2023-2024 döneminde 18 bin 84 olan öğrenci sayısı, 2024-2025 döneminde 20 bin 900’e yükseldi. Böylece bir yılda yaklaşık yüzde 16’lık artış yaşandı.

ÖĞRENCİLERİN YÜZDE 40’I YURT DIŞINDA OKUMAK İSTİYOR

Türkiye’de Gençlerin İyi Olma Hali Araştırması’nın 2025 sonuçlarına göre öğrencilerin yüzde 39,9’u eğitimine başka bir ülkede devam etmek istediğini belirtti.

Başka bir ülkeye yerleşmeyi düşünen öğrencilerin oranı ise yüzde 40,6 olarak ölçüldü. Araştırmacılar, bu oranların genel genç nüfustaki yurt dışına yönelimden daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor.

EN BÜYÜK NEDEN DAHA İYİ İŞ İMKANI

Gençlerin yurt dışına yerleşme isteğinin arkasındaki en önemli neden daha iyi iş olanakları olarak öne çıkıyor.

Araştırmaya göre başka bir ülkeye yerleşmek isteyen gençlerin yüzde 68,8’i daha iyi iş imkanlarını gerekçe gösterirken, yüzde 35,3’ü daha iyi eğitim olanaklarını nedenler arasında sayıyor.

Türkiye’de geleceğini görememe, ülkenin kötüye gittiğini düşünme ve yaşam koşulları da gençlerin kararında etkili oluyor.

“GİTMEK İSTEYEN VE GİDEBİLEN ARASINDA FARK VAR”

İstanbul Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Emre Erdoğan, gençlerin yurt dışına gitme isteğinin son yıllarda azaldığını ancak bunun isteksizlikten çok ekonomik koşullarla ilgili olduğunu belirtiyor.

Erdoğan, “Gitmek isteyen ve gidebilen arasında çok ciddi bir fark var” diyerek yurt dışında eğitim ve yaşam maliyetlerindeki artışın gençlerin planlarını gerçekleştirmesini zorlaştırdığını ifade ediyor.

TÜRKİYE’DE ÜNİVERSİTE YERİNE YURT DIŞI TERCİHİ

Uzmanlara göre bazı öğrenciler daha lise yıllarında yurt dışında üniversite okumak için hazırlanmaya başlıyor. Özellikle yabancı dil ağırlıklı ve yüksek başarıyla öğrenci alan liselerde bu eğilimin daha belirgin olduğu belirtiliyor.

Alman Lisesi, Avusturya Lisesi ve İstanbul Erkek Lisesi gibi okullardan mezun olan öğrencilerin önemli bir bölümünün yurt dışındaki üniversitelere yöneldiği ifade ediliyor.

ÜNİVERSİTE EĞİTİMİ BEYİN GÖÇÜNE DÖNÜŞÜYOR MU?

Yurt dışında üniversite okumak tek başına beyin göçü anlamına gelmiyor. Ancak eğitim amacıyla başlayan yurt dışı hareketliliğinin mezuniyet sonrasında kalıcı yerleşime dönüşmesi, Türkiye açısından nitelikli insan kaynağının kaybı tartışmasını gündeme getiriyor.

TÜİK’in 2024 verilerine göre yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı yüzde 2 olarak gerçekleşti. Bu oran vakıf üniversitelerinin tam burslu mezunlarında yüzde 8,3’e kadar çıktı.

EN ÇOK HANGİ ÜLKELERE GİDİYORLAR?

Türkiye’den yurt dışına giden üniversite mezunlarının en fazla tercih ettiği ülkeler arasında ABD ve Almanya bulunuyor. Bu ülkeleri İngiltere, Hollanda ve Kanada takip ediyor.

Hollanda’da da Türkiye kaynaklı öğrenci sayısında artış dikkat çekiyor. 2025-2026 akademik yılında Türkiye, Hollanda’daki uluslararası öğrencilerin kaynak ülkeleri arasında 11’inci sıraya yükseldi.

“YARATICI İNSANLARI KAYBEDİYORSUNUZ”

Prof. Dr. Emre Erdoğan, Türkiye açısından asıl meselenin yalnızca kaç öğrencinin yurt dışına gittiği olmadığını, kimlerin gittiğinin daha önemli olduğunu savunuyor.

Erdoğan, özellikle kültürel ve sosyal sermayesi yüksek, başarılı ve yaratıcı gençlerin yurt dışında kalmasının Türkiye açısından niteliksel bir kayıp oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Yurt dışında üniversite eğitiminin artması böylece yalnızca eğitim tercihi değil, Türkiye’nin genç nüfusu, nitelikli iş gücü ve gelecekteki insan kaynağı açısından da önemli bir başlık haline geliyor.