Geceleri düşmeyen sıcaklıklar risk yaratıyor: Türkiye'yi bekleyen 5 büyük iklim tehdidi

İklim değişikliğinin küresel ölçekteki etkileri derinleşirken, aşırı sıcak hava dalgalarının sıradan bir meteorolojik olayın ötesine geçtiği vurgulanıyor. Bu durum, doğrudan insan sağlığını, ekonomiyi ve kent yaşamını tehdit eden çok boyutlu bir krize dönüşmüş durumda. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve uluslararası iklim bilimcilerin değerlendirmelerine göre, Avrupa kıtasında yaşanan son sıcak hava dalgasında yüksek sıcaklıklara bağlı ek ölümlerin 10 bini aştığı biliniyor.

"GECELERİ SICAKLIĞIN DÜŞMEMESİ RİSK FAKTÖRÜNÜ ARTIRIYOR"

Özellikle Ege, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ve büyükşehirlerde 40 derecenin üzerindeki gün sayısının belirgin biçimde arttığını kaydeden Prof. Dr. Murat Türkeş, kentsel ısı adası etkisi nedeniyle betonlaşmanın yüksek olduğu metropollerde gece sıcaklıklarının düşmediğine işaret etti.

Uzman isim konuyla ilgili şu kritik değerlendirmelerde bulundu:

• Asıl tehlikenin yalnızca gündüz sıcaklıkları değil, geceleri hava sıcaklığının düşmemesi nedeniyle insan vücudunun kendini toparlayamaması olduğu ifade ediliyor.
• Sıcak çarpması, kalp-damar rahatsızlıkları, tansiyon, böbrek ve solunum yolu hastalıkları riski; özellikle yaşlılar, çocuklar, kronik hastalar ve açık alanda çalışanlar için en üst seviyeye çıkıyor.
• Yüksek sıcaklıkların yüzey ozonu ve partikül maddeleri artırarak KOAH, astım ve alerjik rahatsızlıkları tetiklediği aktarılıyor.

Türkeş, kentlerde yeşil alanların artırılması, gölgelendirme sistemlerinin yaygınlaştırılması ve tıpkı deprem gibi afetlere karşı hazırlanan planlar model alınarak "Isı Sağlığı Eylem Planları"nın acilen devreye alınması gerektiğini vurguladı.

SU KITLIĞI VE GIDA GÜVENLİĞİ TEHDİDİ

İklim krizinin kuraklık boyutuyla gıda ve su güvenliğini de tehdit ettiğini aktaran Prof. Dr. Murat Türkeş, su kaynaklarındaki azalmanın hijyen ve bulaşıcı hastalık risklerini beraberinde getirebileceğini belirtti. Ayrıca tarımsal üretimde yaşanacak rekolte kayıplarının gıda fiyatlarında dalgalanmalara yol açabileceği ifade edildi.

TÜRKİYE'Yİ BEKLEYEN 5 TEMEL İKLİM RİSKİ

İklim uzmanlarının projeksiyonlarına göre, önümüzdeki 5 ila 10 yıllık periyotta Türkiye genelinde öne çıkması beklenen başlıca iklim riskleri şu başlıklar altında sıralanıyor:

• Sıcak Hava Dalgaları: Aşırı sıcak gün sayısının ve gece sıcaklıklarının artış göstermesi.

• Aşırı Hava Olayları: Ani yağış, sel, dolu ve hortum gibi meteorolojik afetlerin frekansının yükselmesi.

• Su Stresi: Büyükşehirlerde ve tarım bölgelerinde su kaynakları üzerindeki baskının derinleşmesi.

• Gıda Fiyatı Oynaklığı: Temel tarım ürünlerinde (buğday, ayçiçeği, zeytin, sebze ve meyve) verim kayıpları ve buna bağlı fiyat artışları.

• Sosyo-Ekonomik Etkiler: Soğutma odaklı enerji tüketim rekorları, sigorta maliyetlerindeki artış ve tarımsal kayıplara bağlı iç göç riski.