Erdoğan'ın gündeme getirdiği 'casus belli' nedir? İşte Türkiye ile Yunanistan arasındaki 30 yıllık kriz

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bir Yunan gazetecinin sorusu üzerine, "Bu 'casus belli' konusunu benim milletimin tamamına yakını bilmez. Ne olduğunu sorsan, bilmez. Dolayısıyla bunlarla milletimizi oyalamaya gerek yok." ifadelerini kullandı.

Peki, Türkiye ile Yunanistan arasında yaklaşık 30 yıldır tartışma konusu olan "casus belli" ne anlama geliyor?

"CASUS BELLİ" NEDİR?

Latince kökenli "casus belli", Türkçede "savaş sebebi" anlamına geliyor. Kavram, Türkiye ile Yunanistan arasında özellikle Ege Denizi'ndeki karasuları meselesi nedeniyle 1995 yılından bu yana iki ülke ilişkilerinin en önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.

TÜRKİYE NEDEN "SAVAŞ SEBEBİ" SAYIYOR?

TBMM, 1995 yılında aldığı kararla, Yunanistan'ın Ege Denizi'ndeki karasularını 6 deniz milinden 12 deniz miline çıkarması halinde bunun Türkiye açısından "casus belli" yani savaş sebebi sayılacağını ilan etti.

Ankara, Ege Denizi'nin coğrafi yapısı ve Yunan adalarının Türkiye kıyılarına yakınlığı nedeniyle böyle bir genişlemenin Türkiye'nin denizlerdeki hareket alanını önemli ölçüde daraltacağını, askeri ve ticari faaliyetlerini olumsuz etkileyeceğini savunuyor.

YUNANİSTAN'IN GÖRÜŞÜ

Atina ise Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamında devletlerin karasularını 12 deniz miline kadar genişletme hakkına sahip olduğunu belirtiyor. Yunanistan, bu konudaki anlaşmazlığın uluslararası hukuk çerçevesinde çözülmesini ve gerekirse uluslararası yargı mercilerine taşınmasını savunuyor. Yunanistan daha önce İyon Denizi'nde karasularını 6 deniz milinden 12 deniz miline çıkarmıştı.

NATO Zirvesi kapsamında Ankara'da bulunan Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis de iki ülke arasındaki temel anlaşmazlığın deniz yetki alanları olduğunu belirterek, "Casus belli'yi geride bırakmanın zamanı geldi." dedi.

Miçotakis, TBMM'nin 1995 tarihli kararını "tarihi bir hata" olarak nitelendirirken, Türkiye ile Yunanistan arasında yıllardır siyasi, hukuki ve askeri temasların sürdüğünü ancak henüz kalıcı bir uzlaşı sağlanamadığını ifade etti.