Emeklilik planı yapanları ilgilendiriyor: SGK kuralları değiştirdi

Engelli emekliliğinde 2025 yılı itibarıyla önemli bir sistem değişikliğine gidildi. 7538 sayılı Kanun kapsamında yapılan düzenlemeyle, daha önce vergi dairelerinden alınan vergi indirim belgesi üzerinden yürütülen emeklilik süreci sona erdirildi.

SGK Uzmanı Dilek Ete’nin aktardığı bilgilere göre, düzenlemenin ardından engelli emekliliğinde değerlendirme artık SGK’nın belirlediği “Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği” kapsamında yapılıyor.

GEÇİŞ SÜRECİ SONA ERDİ

Yeni düzenleme öncesinde vergi dairesinden alınan vergi indirim belgesi, özellikle 4A kapsamındaki çalışanların emeklilik planlamasında önemli bir belge olarak kullanılıyordu. Ancak Ocak 2025 itibarıyla sistem değiştirildi.

Ete, ellerinde eski rapor bulunan vatandaşlara sınırlı bir geçiş süresi tanındığını, bu sürenin ardından yapılan başvurularda SGK’nın vatandaşları Devlet, üniversite veya eğitim ve araştırma hastanelerine sevk etmeye başladığını belirtti.

BİRDEN FAZLA HASTALIKTA ORANLAMA SİSTEMİ DEĞİŞTİ

Yeni uygulamadaki en önemli farklılıklardan biri, sağlık sorunlarının değerlendirilme yönteminde ortaya çıktı.

Eski sistemde kişinin birden fazla hastalığı bulunması halinde rahatsızlıklar belirli kurallar çerçevesinde değerlendirilerek toplam engellilik oranı hesaplanabiliyordu. Yeni sistemde ise çalışma gücü kaybının belirlenmesinde en ağır hastalık esas alınıyor.

Bu nedenle birden fazla sağlık sorunu bulunan bazı kişilerin önceki sisteme kıyasla daha düşük bir çalışma gücü kaybı oranıyla karşılaşabileceği belirtiliyor.

EMEKLİLİK İÇİN PRİM VE SİGORTALILIK ŞARTLARI DEĞİŞTİ

Yeni düzenlemeyle çalışma gücü kaybı oranına göre farklı sigortalılık ve prim günü şartları uygulanmaya başlandı.

- Yüzde 40-49 çalışma gücü kaybı: 18 yıl sigortalılık ve 4 bin 100 prim günü

- Yüzde 50-59 çalışma gücü kaybı: 16 yıl sigortalılık ve 3 bin 700 prim günü

Önceki uygulamada bazı vatandaşlar 15 yıl sigortalılık ve 3 bin 600 prim günü üzerinden emeklilik hakkından yararlanabiliyordu.

EMEKLİ AYLIĞI ALANLAR DA RİSK ALTINDA

Yeni sistem yalnızca henüz emekli olmamış vatandaşları değil, kontrol muayenesine tabi tutulan bazı mevcut emeklileri de yakından ilgilendiriyor.

Kontrol muayenesi sırasında yeni yönetmeliğe göre yapılan değerlendirmede kişinin çalışma gücü kaybı oranının emeklilik şartlarını karşılamadığı tespit edilirse, engelli emekliliği kapsamında bağlanan aylığın kesilmesi gündeme gelebiliyor.

Dilek Ete, böyle bir durumda kişinin yalnızca gelir kaybıyla değil, emeklilik statüsüne bağlı sağlık güvencesi açısından da sorun yaşayabileceğine dikkat çekti.

Öte yandan değişikliğin 4A (SSK) kapsamındaki çalışanların engelli emekliliği uygulamasını etkilediği, memur ve Bağ-Kur'luların engelli emekliliği şartlarında aynı kapsamda bir değişiklik yapılmadığı ifade edildi.

GÖZLER ANAYASA MAHKEMESİ'NDE

738 sayılı Kanun'daki ilgili düzenlemelerin iptali istemiyle CHP Milletvekili Sezgin Tanrıkulu tarafından Şubat 2025'te Anayasa Mahkemesi'ne başvurulduğu belirtildi. 14 Ağustos 2026 itibarıyla AYM'nin başvuru hakkında henüz karar vermediği aktarıldı.

Düzenleme nedeniyle aylığı kesilen veya hak kaybına uğradığını düşünen vatandaşların başvurabilecekleri hukuki yollar da bulunuyor. Bu kapsamda özellikle 5510 sayılı Kanun'un 28/5 maddesi ile çeşitli geçici maddeleri kapsamında dava yollarının değerlendirilebileceği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre AYM'den çıkacak karar, düzenlemenin geleceği ve geçmişte aylığı kesilen vatandaşların durumunun yeniden değerlendirilip değerlendirilmeyeceği açısından önem taşıyor.