Yargıtay’dan EYT’yi kıl payı kaçıranlara karar: Eksik prim günleri için kritik ayrıntı

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden prim günündeki eksiklik nedeniyle yararlanamayan çalışanların geçmişteki sigortasız çalışma dönemlerini kanıtlama mücadelesinde Yargıtay’dan dikkat çeken bir karar geldi.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, hizmet tespitine ilişkin bir dosyada, SGK kayıtlarında yer almayan çalışma sürelerinin yalnızca resmi kayıtlara bakılarak yok sayılmaması gerektiğine işaret etti. Karar, özellikle geçmişte sigortası eksik yatırılan ve bu nedenle emeklilik için gerekli prim gününü tamamlayamayan çalışanlar açısından önem taşıyor.

23 YILLIK ÇALIŞMA TARTIŞMA KONUSU OLDU

Dava, 1994 yılında bir üretim tesisinde çalışmaya başlayan M.D.'nin sigorta kayıtlarında eksik bulunan hizmet sürelerinin tespit edilmesi talebiyle açıldı.

M.D., 2017 yılında hastaneye gittiğinde sigortasının yatırılmadığını öğrendi. Bunun üzerine iş sözleşmesini feshederek işten ayrılan çalışan, ücret, kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ve yıllık izin alacaklarının yanı sıra hizmet süresinin tespit edilmesi için İş Mahkemesi'ne başvurdu.

İlk derece mahkemesi, davacının 1995-2017 yılları arasında aynı işyerinde kesintisiz şekilde 23 yıl 2 ay çalıştığı sonucuna vardı. Mahkeme, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğine hükmederek kıdem tazminatının yanı sıra ücret ve yıllık izin alacaklarının da ödenmesine karar verdi.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ SÜREYİ 13 YILA İNDİRDİ

İşverenin kararı istinafa taşımasının ardından dosya Bölge Adliye Mahkemesi'ne geldi.

Bölge Adliye Mahkemesi, hizmet süresinin ispatında davacının sorumluluğuna dikkat çekti. Davacı tarafından gösterilen tanıkların yakın akraba olması ve çalışma döneminin tamamına ilişkin doğrudan bilgilerinin bulunmaması nedeniyle tanık anlatımlarının yeterli olmadığı değerlendirildi.

Bu doğrultuda SGK kayıtları esas alınarak davacının toplam çalışma süresi 13 yıl 2 ay 25 gün olarak kabul edildi ve ilk derece mahkemesinin kararı kaldırıldı.

Davacı işçinin kararı temyiz etmesi üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin önüne taşındı.

YARGITAY’DAN EMSAL NİTELİĞİNDE DEĞERLENDİRME

Yüksek Mahkeme, dosyada bulunan delilleri yeniden değerlendirerek Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararını bozdu.

Yargıtay, davacının kardeşi olan tanığın da işyerinde uzun yıllar çalışmış olmasının ve davacının işe giriş tarihine ilişkin doğrudan bilgi vermesinin dikkate alınması gerektiğine hükmetti.

Kararda, tanığın davacıyla akrabalık ilişkisinin bulunmasının tek başına beyanının geçersiz sayılması için yeterli olmadığı belirtildi.

Bu kapsamda Yargıtay, davacının 1 Mayıs 1994 ile 31 Ocak 2006 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının kabul edilmesi, sonraki dönemler açısından ise SGK kayıtlarının esas alınması gerektiğine karar verdi.

Dosya yeniden değerlendirilmek üzere Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderildi.

HİZMET TESPİTİNDE HANGİ DELİLLER KULLANILABİLİR?

Yargıtay kararında, çalışanların geçmişteki hizmet sürelerini ortaya koymak için başvurabileceği delillere de dikkat çekildi.

Buna göre hizmet süresinin belirlenmesinde;

SGK kayıtları,

İşveren ve işyeri kayıtları,

İşyerine giriş ve çıkış belgeleri,

İşyeri iç yazışmaları,

Aynı işyerinde çalışanların tanıklıkları,

Komşu işyerlerinde çalışan kişilerin tanıklıkları,

Dosyada bulunan diğer deliller

birlikte değerlendirilebilecek.

EYT AÇISINDAN NEDEN ÖNEMLİ?

Yargıtay'ın kararı, geçmişte çalıştığı halde sigortası hiç yapılmayan ya da eksik bildirilen kişilerin hizmet sürelerini mahkeme yoluyla kanıtlama imkanına ilişkin önemli bir çerçeve ortaya koyuyor.

Özellikle emeklilik için gerekli prim gününü tamamlamasına az kalan kişiler açısından SGK kayıtlarında bulunmayan çalışma dönemlerinin hukuken tespit edilmesi, emeklilik şartlarının tamamlanması bakımından önem taşıyabiliyor.

Ancak karar, EYT kapsamındaki herkesin eksik prim günlerinin otomatik olarak tamamlanacağı anlamına gelmiyor. Her başvurunun kendi delilleri ve çalışma koşulları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor.