Tasfiye edilen fonlar için taslak netleşti: Kimler ödeme alabilecek, kimler alamayacak?

Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihinde aldığı kararla tasfiyesine hükmedilen yatırım fonlarına yönelik kanun teklifi taslağı son şeklini aldı. Düzenleme; fon varlıklarından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri alınmasını, sorumlu kişilerden tahsilat yapılmasını ve elde edilecek kaynakların fon pay sahiplerine adil şekilde dağıtılmasını güvence altına alıyor. Teklif, genel bir tasfiye rejimi öngörmüyor; yalnızca kapsama giren söz konusu fonları ilgilendiriyor.

HAK SAHİPLİĞİ NASIL BELİRLENECEK?

Tasfiye süreci, SPK'nın gözetiminde görevlendirilen banka ve kurumlarca yürütülecek. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, TEFAS ile portföy saklama ve dağıtım kuruluşlarının kayıtları karşılaştırılarak fon ve hesap bazında hak sahipleri tek tek tespit edilecek.

Sermaye piyasası mevzuatına aykırı davranan, manipülasyon veya piyasa dolandırıcılığına karışan ya da bu kişilerle iş birliği yaptığı SPK tarafından belirlenen kişi ve kurumlara geri kazanım hesabından kesinlikle ödeme yapılmayacak. Varlıkların elden çıkarılmasında piyasa dengesinin korunması için SPK, borsa dışı satış, geçici fiyat marjı uygulaması veya satılan varlıklara belirli süre satış yasağı gibi tedbirler alabilecek.

1 MİLYON LİRALIK ARA ÖDEME KAPIDA

Fon malvarlığının tüm yatırımcılara tam ödemeye yetmemesi halinde, ödemeye esas "net yatırım tutarı" MKK tarafından hesaplanacak. Bu hesaplamada fona giren ve çıkan nakit, TÜFE ile Yİ-ÜFE'nin aritmetik ortalamasıyla endekslenip "ilk giren ilk çıkar" yöntemiyle netleştirilecek.

Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında kalan yatırımcılara net tutarları kadar, 1 milyon lira ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira tutarında ara ödeme yapılabilecek. Bu ödemelerde endeksleme uygulanmayacak; para piyasası fonları hariç, ödeme tutarı fonun tasfiye kararı tarihindeki toplam katılma payı değerini geçemeyecek. Dağıtılabilir nakdin yetersiz kalması durumunda mevcut tutar oranlanarak paylaştırılacak. Gerçeğe aykırı işlemlerden haksız kazanç elde edenlere, emsal getiriyi aşan kısmı gönüllü olarak iade etme imkânı da tanınacak.

TMSF'YE EL KOYMA YETKİSİ

Fon malvarlığından mevzuata aykırı, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilgili taraflara aktarılan tüm değerler hukuka aykırı sayılacak ve fon zarara uğramış kabul edilecek. Oluşan zarardan önce ilgili portföy yönetim şirketi, tahsilatın mümkün olmaması halinde ise SPK'nın tespit ettiği gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu tutulacak.

SPK'nın bildirimi üzerine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), 6183 sayılı Kanun ile Bankacılık Kanunu'ndan doğan yetkilerini kullanarak sorumluların malvarlığına cebri icra yoluyla el koyacak. TMSF'nin takipleri sonuçlanana kadar sorumlular aleyhine başka icra takibi başlatılamayacak, mevcut takip ve hacizler duracak. Soruşturma kapsamında el konulan ve doğrudan fona iadesi mümkün olmayan varlıklarda TMSF kayyım sıfatıyla hareket edecek ve mahkeme kararını beklemeden bu varlıkları satarak geliri geri kazanım hesaplarına aktaracak.

GERİ KAZANIM HESABI NASIL İŞLEYECEK?

Tahsil edilen, iade edilen ve satışlardan elde edilen tüm gelirler, TMSF bünyesinde her fon için ayrı açılacak "Geri Kazanım Hesabı"nda izlenecek. Bu hesaplardaki tutarlar kamu alacakları için bile haczedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve yalnızca fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılabilecek. Toplanan kaynaklar TMSF tarafından tasfiyeyle görevli kuruluşlara, tasfiye süreci tamamlanmışsa doğrudan Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne (YTM) aktarılarak pay sahiplerine dağıtılacak.

Düzenlemenin, kamuya ve Hazineye herhangi bir ek mali yük getirmeyeceği belirtilirken, kanunun yürürlüğe girmesinin ardından uygulamanın derhal başlatılması planlanıyor.