Sadece tadıyla değil fiyatıyla da yüzleri ekşitti! Üreticiden 7 liraya çıkan limon tezgahta 51 lira oldu

Tarım ürünlerinde üretici ile market fiyatları arasındaki makas Eylül ayında yine gündeme geldi. Yapılan değerlendirmeye göre, üretici ile tüketici fiyatı arasındaki en büyük fark limonda yaşandı.

Limonu, yüzde 339,1 ile kuru incir, yüzde 337,8 ile havuç, yüzde 237,9 ile elma ve yüzde 228,3 ile maydanoz izledi.

Rakamlara göre limon üreticiden markete kadar 7,3 kat, kuru incir ve havuç 4,4 kat, elma 3,4 kat, maydanoz ise 3,3 kat fiyat artışına uğradı. Üreticide 7 liradan satılan limon markette 51 lira 34 kuruşa; 130 liralık kuru incir 570 lira 77 kuruşa; 11 liralık havuç 48 lira 16 kuruşa; 21 lira 66 kuruşluk elma 73 lira 20 kuruşa; 7 lira 66 kuruşluk maydanoz ise 25 lira 14 kuruşa alıcı buldu.

Eylül ayında markette fiyatı en çok artan ürün patlıcan, üreticide ise kuru fasulye oldu. Fiyatı en çok gerileyen ürün markette limon, üreticide ise kuru incir olarak kayıtlara geçti.

MARKETTE 25 ÜRÜNDE ARTIŞ, 11 ÜRÜNDE DÜŞÜŞ

Eylül ayında markette incelenen 36 üründen 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise düşüş kaydedildi. En yüksek artış yüzde 26 ile patlıcanda görüldü. Patlıcanı yüzde 21,1 ile kırmızı mercimek, yüzde 18,5 ile sivri biber, yüzde 16,4 ile yeşil mercimek ve Antep fıstığı takip etti.

Markette en sert düşüş yüzde 39,5 ile limonda yaşandı. Limonun ardından yüzde 33,4 ile yeşil soğan, yüzde 21 ile kuru soğan, yüzde 18,3 ile elma ve yüzde 14,3 ile mısırözü yağında fiyatlar geriledi.

ÜRETİCİDE KURU FASULYE ZİRVEDE

Üreticide incelenen 28 üründen 16'sında artış, 11'inde düşüş kaydedilirken bir üründe fiyat değişmedi. En sert düşüş yüzde 48 ile kuru incirde görüldü. Kuru inciri yüzde 30 ile limon, yüzde 20,7 ile patates, yüzde 14,1 ile kuru soğan ve yüzde 13,6 ile kuru üzüm izledi.

Üreticide en yüksek artış ise yüzde 62,5 ile kuru fasulyede gerçekleşti. Kuru fasulyeyi yüzde 23,3 ile patlıcan, yüzde 15,5 ile elma, yüzde 13,1 ile kabak ve yüzde 12,1 ile yeşil mercimek takip etti.

FİYAT DEĞİŞİMLERİNİN ARKASINDAKİ NEDENLER

Kuru incirde TARİŞ'in alım fiyatını henüz açıklamamış olması, fiyatların geçen sezonun altında oluşmasına yol açtı ve üretici fiyatları 130 lira seviyesine kadar geriledi. Üreticiler, piyasadaki düşüşün önüne geçilmesi için TMO'nun alım fiyatını açıklayarak devreye girmesini bekliyor.

Limonda hasat döneminin sürmesi ve depolarda geçen yıldan kalan ürünlerin piyasaya sürülmesi arzı artırdı, bu da fiyatların gerilemesine neden oldu.

Patates ve kuru soğanda hasadın devam etmesiyle piyasaya arz artışı yaşanırken, patlıcan ve kabakta olumsuz hava koşulları ile tarladan seraya geçiş dönemi nedeniyle arz daraldı ve fiyatlar yükseldi.

Kuru fasulye ve elmada ise hasadın yeni başlamasıyla üretici fiyatlarında artış kaydedildi.

GÜBRE VE GİRDİ FİYATLARINDA DA ARTIŞ SÜRÜYOR

Ziraat odalarından elde edilen verilere göre Eylül ayında, Ağustos'a kıyasla DAP gübresi yüzde 9,9, üre gübresi yüzde 6,7, 20.20.0 kompoze gübre yüzde 6,6, amonyum nitrat yüzde 6,3, amonyum sülfat ise yüzde 1,4 oranında zamlandı.

Geçen yılın Eylül ayına göre son bir yılda amonyum nitrat gübresi yüzde 69,2, amonyum sülfat yüzde 55,6, 20.20.0 kompoze gübre yüzde 38,6, DAP gübresi yüzde 35,9, üre gübresi ise yüzde 13,7 oranında arttı.

Hayvancılıkta kullanılan süt yemi aylık yüzde 4,4, besi yemi yüzde 4,2 zamlandı; yıllık bazda her iki yem kalemi de yüzde 31,8 oranında artış gösterdi.

Elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7 arttı. Mazot fiyatı ise Eylül'de aylık yüzde 12,8, yıllık bazda yüzde 70,7 oranında yükseldi.