Petrol piyasasında kriz büyüyor! Rafineri marjları rekor kırdı: Pompa fiyatlarına yansıyacak mı?

Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler ve jeostratejik sevkiyat hatlarındaki aksamalar, dünya genelinde akaryakıt piyasalarını alarm durumuna geçirdi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri hamleleriyle Hürmüz Boğazı’nda tırmanan riskler, Ukrayna'nın Rus rafinerilerine düzenlediği saldırılar ve Moskova'nın ihracat kısıtlamalarıyla birleşince küresel petrol ürünleri arzı adeta kilitlendi.

RAFİNERİ MARJLARINDA TARİHİ YÜKSELİŞ

Arz güvenliğine ilişkin kaygılar ham petrol ve işlenmiş ürün fiyatlarını yukarı çekerken, rafinerilerin ham petrolden elde ettiği ürün marjlarında benzeri görülmemiş artışlar kaydedildi. Saldırılar öncesinde Akdeniz havzasında varil başına 27 dolar seviyesindeki rafineri marjı, çatışmalar ve kısıtlamaların etkisiyle Eylül ayında 78,5 dolara yükseldi; gün içinde ise 81 dolar seviyeleri test edildi.

KÜRESEL ARZ DARLIĞI MARJLARI REKOR SEVİYEYE TAŞIDI

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre mevsimsel talep artışı, stoklardaki düşüş ve deniz yoluyla yapılan motorin ticaretindeki günlük 1,3 milyon varillik kayıp, piyasadaki darlığı derinleştirdi. Avrupa'da motorin rafineri marjı varil başına 78,91 dolarla rekor kırarken, ABD’de bu rakam ilk kez 100 dolar sınırını aşarak 108,02 dolara kadar tırmandı.

TÜRKİYE'DEKİ AKARYAKIT FİYATLARI ÜZERİNDE BASKI ARTIYOR

Dünyadaki bu olağanüstü fiyat hareketliliği, Akdeniz piyasasındaki ürün fiyatlarını referans alan Türkiye'deki akaryakıt fiyatları üzerinde de yukarı yönlü ciddi bir yük oluşturuyor.
Motorin ihtiyacının yaklaşık yüzde 47'sini dışarıdan temin eden Türkiye'de, uluslararası piyasalardan gelen bu baskının tüketiciye olan etkisini hafifletmek amacıyla mart ayından bu yana Eşel Mobil sistemi uygulanarak pompa fiyatlarındaki oynaklık vergiler kanalıyla dengelenmeye çalışılıyor.