Maaş yattığı gibi eriyor! Her 4 kişiden 1'i için o para sadece 7 gün sürüyor

Hopi'nin tüketici davranışlarındaki değişimi düzenli aralıklarla izlemek amacıyla başlattığı "Hopi Pulse" araştırmasının ilk bulguları yayımlandı. Ağustos 2026'da Hopi uygulamasındaki anket modülü üzerinden 1.500 kullanıcının katılımıyla gerçekleştirilen çalışmada; maaşın yattığı ilk andaki tercihlerden ay içindeki harcama temposuna, küçük mutluluk alışverişlerinden maaş gününün yarattığı duygusal etkiye kadar pek çok başlık mercek altına alındı.

Araştırmaya katılanların yüzde 59'unu erkekler, yüzde 41'ini kadınlar oluşturdu. Gelir grupları ise Türk-İş'in açıkladığı yoksulluk sınırı referans alınarak üç segmente ayrıldı. Hopi Pulse'ın, kullanıcı beyanlarını düzenli aralıklarla takip ederek zaman içindeki değişimi ortaya koymayı hedefleyen bir araştırma dizisi olarak kurgulandığı belirtildi. İlerleyen dönemde Hopi ekosistemindeki alışveriş verilerinin de anonim ve istatistiksel düzeyde değerlendirilerek araştırmaya ayrı bir katman olarak ekleneceği ifade edildi.

MAAŞ YATAR YATMAZ İLK ADRES

Araştırmanın öne çıkan bulgularından biri, maaşın hesaba geçtiği ilk anda ortaya çıkıyor. Katılımcıların yüzde 71'i önceliği kira, fatura ve kredi kartı borcu gibi düzenli ödemelere verirken, yüzde 17'si market alışverişi gibi temel ihtiyaçlara yöneliyor. Buna göre her 100 kişiden 88'i maaşını alır almaz önce mevcut yükümlülüklerini ve temel ihtiyaçlarını karşılıyor. Maaşının bir bölümünü doğrudan birikim ya da yatırıma ayırabilenlerin oranı ise yalnızca yüzde 8'de kalıyor.

18-25 yaş grubunda tablo benzer şekilde zorunluluklar etrafında şekilleniyor. Bu yaş grubundakilerin yüzde 37'si düzenli ödemeleri, yüzde 33'ü ise temel ihtiyaçları ilk sıraya koyuyor; yani gençlerin yüzde 70'i maaşını alır almaz önceliği borç ve zorunlu harcamalara veriyor.

MAAŞ 7 GÜNDE BİTİYOR

Maaşın ay içindeki "ömrü" konusunda araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri ortaya çıkıyor. Katılımcıların yüzde 25'i maaşının ilk hafta içinde tükendiğini söylerken, yüzde 24'ü ay sonunda elinde hâlâ harcanmamış para kaldığını belirtiyor. Birbirine yakın oranlardaki bu iki grup, aynı maaş gününün kişiden kişiye tamamen farklı bütçe deneyimlerine dönüşebildiğini gösteriyor.

Gelir düzeyine göre beklenen farklar görülse de maaşın aya yetmemesi tek bir gelir grubuyla sınırlı kalmıyor. En düşük gelir grubunda katılımcıların yüzde 68'inin maaşı ilk üç haftada tükenirken, ay sonunda parası artanların oranı yüzde 18'de kalıyor. Bir üst gelir grubunda ise ay sonunda elinde para kaldığını söyleyenlerin oranı yüzde 32'ye çıkıyor; yani bu grupta da katılımcıların yaklaşık üçte ikisi ay sonuna harcanmamış para bırakamıyor.

KÜÇÜK KEYİFLERDEN VAZGEÇİLMİYOR

Maaşın büyük kısmı zorunlu harcamalara gitse de katılımcılar kendilerini mutlu edecek küçük alışverişlerden tamamen vazgeçmiyor. Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 90'ı bu tür küçük alışverişleri her zaman ya da zaman zaman yapmayı sürdürüyor; "hiç yapmam" diyenlerin oranı ise sadece yüzde 10.

Bu eğilim 18-25 yaş grubunda daha da belirginleşiyor. Bu grupta "hiç yapmam" diyen tek bir katılımcı bulunmazken, gençlerin yüzde 52'si her maaş döneminde kendine küçük bir alışveriş yaptığını söylüyor.

MAAŞ KADINLARDA DAHA HIZLI ERİYOR

Araştırmanın en dikkat çekici ayrımlarından biri kadınlarla erkekler arasında görülüyor. Maaşının ilk 7 günde tükendiğini söyleyen kadınların oranı yüzde 31 iken, aynı oran erkeklerde yüzde 21'de kalıyor. Ay sonunda elinde para kaldığını söyleyenlerin oranı ise erkeklerde yüzde 27, kadınlarda yüzde 21 olarak ölçüldü.

Bu fark 26-35 yaş grubunda daha da açılıyor: Bu yaştaki kadınların yüzde 40'ı maaşının ilk haftada bittiğini belirtirken, erkeklerde bu oran yüzde 24'te kalıyor. Orta gelir grubunda da ay sonunda parası artan erkeklerin oranı yüzde 38 iken, kadınlarda bu oran yüzde 24'e geriliyor.

ZORUNLU GİDERLERDEN SONRA BÜTÇENİN GÖZDESİ GİYİM

Fatura ve temel giderler karşılandıktan sonra katılımcıların kendine ayırabildiği bütçede giyim yüzde 49 ile açık ara ilk sırayı alıyor. Dışarıda yemek ve restoran harcamaları yüzde 13 ile ikinci sırada yer alırken, kozmetik ve seyahat de öne çıkan diğer kategoriler arasında sayılıyor.

Bütçe kısıtlamaya gidildiğinde de giyim yine gündeme geliyor. Katılımcıların yüzde 78'i vazgeçmekte zorlandığı bir harcama kategorisi olduğunu belirtirken, giyim yüzde 19 ile en çok korunmak istenen kategori olarak öne çıkıyor. Gerektiğinde tüm kategorilerden kısabileceğini söyleyenlerin oranı ise yüzde 22'de kalıyor.

"TÜKETİCİ, BİZ ONU ANLAMAYA ÇALIŞIRKEN DEĞİŞMEYE DEVAM EDİYOR"

Hopi CEO'su Elif Ateşok Şatıroğlu, araştırmanın amacına ilişkin değerlendirmesinde yıllık ve dönemsel raporların hâlâ değerli olduğunu ancak günümüzde değişimi yalnızca geçmişe bakarak okumanın yetersiz kaldığını vurguladı. Şatıroğlu, Hopi Pulse'ı bu nedenle tek bir güncel konuya odaklanan ve düzenli olarak sürecek bir araştırma serisi şeklinde tasarladıklarını belirtti. Klasik bir anketin tüketicinin ne söylediğini, alışveriş verisinin ise ne yaptığını gösterdiğine dikkat çeken Şatıroğlu, Hopi'nin 21 milyon kullanıcı, 30 sektör ve 300'ü aşkın markadan oluşan ekosistemi sayesinde bu iki katmanı birlikte değerlendirebildiklerini söyledi. Hedeflerinin, Hopi Pulse'ın tüketim eğilimleri konuşulurken başvurulan güncel bir referans noktasına dönüşmesi olduğunu ifade etti.

"BİR ARAŞTIRMA BİR KEZ YAPILDIĞINDA HABERDİR"

Hopi Growth, Data ve Merchant Success'ten Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Mihrican Ünlü ise Hopi Pulse modelinin davranış, beyan ve zaman olmak üzere üç katman üzerine kurulduğunu aktardı. Ünlü, kullanıcıların beyanlarını dinlediklerini, alışveriş davranışını anonim ve istatistiksel düzeyde analiz ettiklerini ve bu iki katmanı düzenli aralıklarla bir araya getirerek değişimi zaman içinde izlediklerini belirtti. Bir araştırmanın tek seferlik yapıldığında haber niteliği taşıdığını, aynı sorunun tekrarlanmasıyla birlikte trend hâline geldiğini vurgulayan Ünlü, tüm analizlerin anonim ve istatistiksel bazda yürütüldüğünü, Hopi'nin müşteri verisini markalarla paylaşmadığını sözlerine ekledi.