Emekli maaşlarında intibak düzenlemesi gündemde: Aylık hesaplama sistemi değişebilir

2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı'nda emekli aylıklarının hesaplanma sisteminin yeniden düzenlenmesi hedefi yer aldı. Çalışanların daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek yeni bir model üzerinde çalışılması planlanırken, emekli maaşlarındaki farklılıkların giderilmesi de gündeme geldi. Aylık bağlama oranının yüzde 2'den yüzde 3'e çıkarılmasını öngören kanun teklifi ise TBMM'de bulunuyor.

Yeni sistem için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile SGK'nın ortak çalışma yürütmesi öngörülüyor. Henüz yeni hesaplama yöntemine, aylık bağlama oranına veya uygulama takvimine ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.

2008 SONRASI EMEKLİ MAAŞLARINDA ORAN DÜŞTÜ

Emekli aylıkları hesaplanırken sigortalının prim gün sayısı, SGK'ya bildirilen kazancı ve aylık bağlama oranı dikkate alınıyor. Bu oran, çalışma hayatı boyunca elde edilen kazancın ne kadarının emekli maaşına yansıtılacağını belirliyor.

1999 öncesinde yüzde 76 seviyelerine kadar çıkabilen aylık bağlama oranı, sonraki düzenlemelerle geriledi. 2000-2008 döneminde 9 bin prim günü için yüzde 65 oranı uygulanırken, 2008 sonrasında aynı prim süresinin karşılığı yüzde 50'ye düştü.

5510 sayılı Kanun kapsamında her 360 günlük prim için yüzde 2 aylık bağlama oranı hesaplanıyor. Bu yöntemle 9 bin günlük prim ödemesi, yani 25 yıllık çalışma süresi, yüzde 50 oranına denk geliyor.

AYNI PRİM GÜNÜNE FARKLI MAAŞ

Emekliler arasındaki maaş farklılıklarının nedenlerinden biri de çalışma sürelerinin farklı mevzuat dönemlerine denk gelmesi. 2000 öncesi, 2000-Eylül 2008 arası ve Ekim 2008 sonrasındaki çalışmalar ayrı yöntemlerle hesaplanıyor. Bu dönemlere ait kısmi aylıklar birleştirildiği için prim günleri benzer olan kişilerin maaşları farklılaşabiliyor.

Çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, 2008 sonrasındaki düzenlemelerin emekli aylıklarını düşürdüğünü belirtiyor. Çelik, aylık bağlama oranının yanı sıra güncelleme katsayısındaki değişikliğe de dikkat çekiyor. 2008 öncesinde ekonomik büyümenin tamamı hesaplamaya yansıtılırken, sonraki dönemde büyümenin yüzde 30'u dikkate alınmaya başlandı.

YÜZDE 3 TEKLİFİ MECLİS'TE

Gaziantep Milletvekili Melih Meriç'in 23 Eylül 2026'da TBMM'ye sunduğu kanun teklifinde, her 360 günlük prim için uygulanan yüzde 2'lik oranın yüzde 3'e yükseltilmesi istendi. Teklif, mevcut emeklileri de kapsıyor. Buna göre 2008 sonrası çalışma dönemlerine ait kısmi aylıkların yeni oran üzerinden yeniden hesaplanması öngörülüyor.

Eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik de emekli aylıkları arasındaki farkların azaltılması için intibak düzenlemesi yapılmasını önerdi. Çelik, daha uzun süre ve yüksek kazanç üzerinden prim ödeyenlerin bu durumun karşılığını maaşlarında yeterince alamadığını savunuyor.

ÜÇ DEĞİŞİKLİK SEÇENEĞİ GÜNDEMDE

Yeni düzenleme kapsamında aylık bağlama oranının yükseltilmesi, güncelleme katsayısının değiştirilmesi ve mevcut emeklilerin maaşlarının yeniden hesaplanması seçenekleri tartışılıyor.

İntibak düzenlemesinin kapsamı, hangi emeklilerin yeniden hesaplamaya dahil edileceği ve maliyetin nasıl karşılanacağı ise henüz netleşmedi. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı'nda yeni sisteme ilişkin bir oran veya uygulama tarihi açıklanmadı.