Booking Türkiye’ye geri mi dönüyor? Komisyonlara tavan sınır geliyor

Türkiye’de otel ve konaklama tesislerinin uluslararası rezervasyon platformları üzerinden satış yapmasına dair dokuz yıldır süren hukuki kısıtlamada yeni bir aşamaya geliniyor. Booking.com, Airbnb ve Expedia gibi yabancı dijital platformların ülkedeki faaliyetlerini düzenleyen kanun teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda kabul edilerek Genel Kurul gündemine alındı. Teklifin amacı, yabancı platformların Türkiye’deki faaliyetlerini hukuki bir çerçeveye bağlamak, sektördeki rekabet koşullarını yeniden düzenlemek ve bu şirketlerin vergisel ile idari yükümlülüklerini yerine getirmesini sağlamak olarak öne çıkıyor.

BOOKING YENİDEN SAHNEYE DÖNEBİLİR

Booking.com’un Türkiye’deki otel ve konaklama tesislerine yönelik rezervasyon hizmeti, TÜRSAB’ın açtığı dava neticesinde 2017'de verilen mahkeme kararıyla durdurulmuştu. Platform bu süreçte yalnızca Türkiye’den yurt dışındaki tesislere rezervasyon hizmeti sunmaya devam etmişti. Yeni teklif, yabancı dijital konaklama platformlarına izin belgesi alma zorunluluğu getirerek faaliyetleri için yeni bir hukuki zemin oluşturmayı hedefliyor. Teklifin yasalaşıp gerekli izinlerin alınması durumunda Booking.com’un Türkiye’deki tesisleri yeniden listeleyerek yurt içi rezervasyon hizmetine dönmesi mümkün hale gelebilecek.

KOMİSYONDA TAVAN YÜZDE 17 OLDU

Teklifin konaklama sektörünü en çok ilgilendiren maddelerinden biri, dijital platformların alabileceği komisyona getirilen üst sınır. Buna göre platformların yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda konaklama işletmelerinden tahsil edeceği tutar, vergiler hariç satış bedelinin yüzde 17'sini aşamayacak. Bu sınırlama yalnızca komisyonu değil, platformun satış üzerinden farklı adlarla aldığı diğer bedelleri de kapsıyor. Düzenleme ayrıca platformlarla oteller arasındaki ticari ilişkiyi de yeniden tarif ediyor: Booking.com ve benzeri şirketler, konaklama işletmelerinin kendi internet siteleri ya da diğer satış kanalları üzerinden farklı fiyat uygulamasının önüne geçemeyecek.

AIRBNB’DE BELGESİZ KONUTA YASAK

Düzenleme yalnızca otelleri değil, Airbnb üzerinden kısa süreli kiralama yapan ev sahiplerini de kapsıyor. Platformların doğrudan satışa sunabileceği konutlar, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi alınmış turizm amaçlı kiralık konutlarla sınırlandırılıyor. Böylece izin belgesi bulunmayan konutların yabancı dijital platformlar üzerinden pazarlanmasının engellenmesi amaçlanıyor. 2024'te yürürlüğe giren kısa süreli kiralama düzenlemesiyle getirilen izin belgesi şartı da bu kapsamda yürürlükte kalmaya devam edecek.

SEYAHAT ACENTELERİNE YENİ ALAN AÇILIYOR

Teklif, yabancı platformların doğrudan satabileceği hizmetleri de netleştiriyor. Buna göre turizm belgeli konaklama tesisleri, izin belgeli kiralık konutlar ve uçak biletleri platformlar tarafından doğrudan satışa sunulabilecek. Seyahat acentelerine özgü diğer hizmetlerin ise yalnızca yetkili acenteler aracılığıyla verilmesi zorunlu olacak. Araç kiralama hizmetleri de yine Ticaret Bakanlığı’nca yetkilendirilmiş işletmeler üzerinden sunulabilecek.

5 MİLYON LİRALIK İZİN BELGESİ ŞARTI

Kanun teklifine göre yabancı dijital konaklama platformları Türkiye’de faaliyet gösterebilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan izin belgesi almak zorunda olacak. İki yıl geçerli olacak bu belgenin bedeli 5 milyon lira olarak belirlendi. Söz konusu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak; Cumhurbaşkanı bu bedeli iki katına kadar artırmaya ya da yarısına kadar indirmeye yetkili olacak. Platformların ayrıca dijital hizmet vergisi mükellefi olması, vergi borcu bulunmaması ve Türkiye’de tebligata esas bir adres göstermesi şart koşuluyor.

KURALLARI İHLAL EDENE ERİŞİM ENGELİ

Teklif, yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara idari para cezası uygulanmasını ve izin belgesinin iptalini öngörüyor. Yüzde 17'lik komisyon sınırının aşılması durumunda, haksız şekilde tahsil edilen tutarın 10 katı kadar idari para cezası kesilebilecek. Aynı ihlalin tekrarlanması cezanın artırılmasına yol açacak; ihlalin üçüncü kez tespit edilmesi halinde ise platformun izin belgesi tamamen iptal edilebilecek.

YÜRÜRLÜK TARİHİ 1 OCAK 2027

TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu’nda kabul edilen teklifte yürürlük tarihi 1 Ocak 2027 olarak belirlendi. Düzenlemenin yasalaşması halinde, bu tarihte Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının üç ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvuruda bulunması gerekecek.