Bireysel emeklilikte 3, 6 ve 10 yıl detayı! Kim ne kadar devlet katkısı alıyor?

Yatırım fonlarında yaşanan tasfiye süreci, Bireysel Emeklilik Sistemi’ne (BES) ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi. Sistemden çıkışların artacağı yönündeki beklentilere karşın, gönüllü BES’te katılımcı sayısının yükseldiği görüldü.

BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş’ın Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerinden derlediği bilgilere göre, 18 Eylül 2026 haftasında 10 milyon 362 bin 432 olan katılımcı sayısı, 2 Ekim haftasında 10 milyon 378 bin 210’a ulaştı. Böylece yaklaşık iki haftada sisteme net 15 bin 778 kişi eklendi.

Katılımcı sayısındaki artışla birlikte BES’ten ayrılmayı planlayanların hakları ve karşılaşabilecekleri mali yükümlülükler de yeniden gündeme geldi.

BES KATILIMCI SAYISI İKİ HAFTADA ARTTI

Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu’nda (TEFAS) işlem gören bazı yatırım fonlarının tasfiye edildiği 18 Eylül haftasından sonra gözler BES verilerine çevrildi.

Paylaşılan verilere göre, fon tasfiyelerinin ardından gönüllü BES’te toplu bir katılımcı kaybı yaşanmadı. Aksine, 2 Ekim haftası itibarıyla sistemdeki kişi sayısı yaklaşık 15 bin 778 arttı.

BES’TEN ERKEN AYRILANLARI HANGİ KESİNTİLER BEKLİYOR?

BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş’ın aktardığı bilgilere göre, sistemden ayrılırken uygulanabilecek kesintiler ve devlet katkısından yararlanma oranı, sistemde geçirilen süreye göre değişiyor.

Üç yılını doldurmadan sistemden ayrılan katılımcılar, sözleşme koşullarına bağlı olarak 14 bin TL’yi aşabilen giriş aidatı ve yönetim gider kesintileriyle karşılaşabiliyor. Daha önce tahsil edilen tutarlar hesaplamada dikkate alınırken, bu gruptaki katılımcılar devlet katkısından yararlanamıyor. Getiriler üzerinden ise yüzde 15 stopaj uygulanıyor.

3 YILINI DOLDURANLAR DEVLET KATKISININ YÜZDE 15’İNİ ALABİLİYOR

Sistemde en az üç yıl kalan katılımcılar, devlet katkısının yüzde 15’ine hak kazanıyor. Bu aşamada sözleşme hükümlerine göre giriş aidatı ve yönetim gider kesintileri gündeme gelebiliyor.

Üç yılını tamamlayan katılımcıların getirilerinden yüzde 15 stopaj kesiliyor.

5 YIL VE 6 YIL İÇİN HAKLAR NASIL DEĞİŞİYOR?

Aktarılan bilgilere göre, beş yılını tamamlayan katılımcılarda giriş aidatı ve yönetim gider kesintileri konusunda farklı koşullar uygulanabiliyor. Daha önce yapılan bazı kesintilerin iadesi de sözleşme şartlarına bağlı olarak gündeme gelebiliyor.

Bu grupta devlet katkısının yüzde 15’ine hak kazanılırken getiriler üzerinden yüzde 15 stopaj kesiliyor.

Sistemde altı yılını tamamlayan katılımcıların devlet katkısından yararlanma oranı ise yüzde 35’e yükseliyor. Bu aşamada da kesinti ve iade koşulları sözleşme hükümlerine göre değerlendirilirken, getiriler üzerinden yüzde 15 stopaj uygulanıyor.

10 YILINI DOLDURANLARIN DEVLET KATKISI HAKKI YÜZDE 60

BES’te 10 yılını tamamlamasına rağmen 56 yaşını henüz doldurmamış katılımcılar, devlet katkısının yüzde 60’ını alabiliyor.

Bu grupta giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi uygulanmadığı, daha önce alınan bazı kesintilerin iadesinin mümkün olabildiği belirtiliyor. Getiriler üzerinden kesilen stopaj oranı ise yüzde 10’a düşüyor.

10 YIL VE 56 YAŞ ŞARTINI TAMAMLAYANLAR TAM HAK KAZANIYOR

BES’te hem 10 yıllık süreyi hem de 56 yaş şartını tamamlayan katılımcılar, devlet katkısının tamamını almaya hak kazanıyor.

Bu aşamada giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi uygulanmazken, koşullara bağlı olarak önceki kesintilerin iadesi de söz konusu olabiliyor. Getiriler üzerinden uygulanan stopaj oranı yüzde 5 olarak belirtiliyor.

BES’TEN ÇIKMADAN ÖNCE NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Zeynep Candan Aktaş, devlet katkısı hakkı kazanan katılımcıların 2026 ve 2027 yıllarında azami katkı payı imkânlarını değerlendirmesinin kesinti ve stopajların etkisini azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtti.

BES’ten ayrılmayı düşünenlerin karar vermeden önce sözleşmelerindeki kesinti koşullarını, devlet katkısı hak ediş oranlarını ve uygulanacak stopajı kontrol etmesi önem taşıyor. Çünkü sistemden çıkışın mali sonucu, yalnızca birikmiş tutara değil, sistemde geçirilen süreye ve sözleşme şartlarına da bağlı olarak değişiyor.