Venezuela’da milyonları kurtaran bildirim: Depremlerden saniyeler önce geldi

Venezuela Yaracuy merkezli depremler geride büyük bir enkaz ve arama-kurtarma mücadelesi bırakırken, felaketin can kaybı bilançosunun çok daha dramatik seviyelere ulaşmasını engelleyen en büyük faktörlerden biri ceplerdeki yapay zekâ ve sensör teknolojisi oldu. Sosyal medyada ekran görüntülerini paylaşan milyonlarca Venezuela vatandaşı, sarsıntıyı henüz fiziki olarak hissetmeden önce telefonlarının yüksek sesli alarmlarla kendilerini uyardığını aktardı.

HIZLI "P" DALGASI VE HAREKET SENSÖRLERİ

Kamuoyunda "Google depremi önceden mi tahmin ediyor?" sorularına yol açan bu hayati teknolojinin arkasında,saniyelerin ışık hızıyla yarıştığı fiziksel bir mekanizma bulunuyor. Sistem, depremleri önceden öngörmek yerine şu adımlarla çalışıyor. Her modern akıllı telefonda ekranın otomatik dönmesini sağlayan ve "ivmeölçer" (accelerometer) adı verilen küçük hareket sensörleri yer alıyor. Bu sensörler, deprem anında ortaya çıkan, yıkıcı etkisi düşük ancak en hızlı ilerleyen sismik "P dalgalarını" anında algılıyor. Bir telefon sarsıntı sinyali aldığında, yaklaşık konum bilgisiyle birlikte Google'ın ana veri sunucularına anonim bir paket gönderiyor. Aynı dar coğrafi bölgedeki binlerce telefondan mikro saniyeler içinde benzer veriler akınca, bulut bilişim algoritmaları sarsıntının bir deprem olduğunu anında teyit ederek merkez üssünü ve büyüklüğünü hesaplıyor. Depremin asıl yıkıcı olan ve daha yavaş ilerleyen sekonder "S dalgaları" şehirlere ulaşmadan önce, elektronik uyarı sinyali internet şebekesi üzerinden ışık hızında telefonlara ulaştırılıyor.Bu sayede merkez üssüne uzaklığına göre kullanıcılar 10 saniyeden 1 dakikaya kadar kritik bir kaçış veya pozisyon alma süresi kazanıyor.

"ALARM SEVİYESİ" TELEFONUN AYARLARINI DEVRE DIŞI BIRAKIYOR

Android Deprem Uyarı Sistemi (AEAS), tehlikenin boyutuna göre kullanıcılara iki farklı katmanda bildirim göndererek farkındalığı en üst düzeye çıkarıyor. Sarsıntının daha hafif hissedileceği uzak bölgelerdeki kullanıcılara gönderiliyor. Bu uyarı normal bir mesaj bildirimi gibi geliyor; telefonun "rahatsız etme" veya sessiz mod ayarlarına sadık kalıyor. Depremin yıkıcı ve şiddetli sarsıntı dalgalarının vuracağı doğrudan risk altındaki bölgelere saniyeler önce ulaşıyor. Bu uyarı, telefon sessizde veya rahatsız etme modunda olsa dahi tüm sistemi devre dışı bırakarak ekranı maksimum parlaklıkta yakıyor ve çok yüksek sesli bir acil durum sireni çalıyor. Ekranda aynı zamanda "Çök, Kapan, Tutun" gibi acil ilk yardım grafik kılavuzları beliriyor.