Türkiye'den ithal edilmişti: Kanada'da kriz

Kanada’nın Alberta eyaletinde, Türkiye’den ithal edilen çocuklara yönelik ağrı kesici ve ateş düşürücü şurupların yaklaşık yarısının son kullanma tarihine kadar tüketilememesi ve imha edilmesi, eyalet siyasetinde sert tartışmaları beraberinde getirdi.

2022 yılında ülke genelinde yaşanan asetaminofen ve ibuprofen kıtlığı üzerine harekete geçen Alberta Sağlık Hizmetleri (AHS), çocuk ilaçlarına erişimi güvence altına almak amacıyla yurt dışından tedarik yoluna gitti. Bu kapsamda, Türkiye merkezli Atabay İlaç’tan 1,4 milyon şişe çocuk şurubu satın alındı. Söz konusu ürünler, toplam 5 milyon şişelik siparişin bir bölümünü oluşturdu.

Toplam maliyeti 70 milyon dolar olarak açıklanan ithal ürünler 2023 yılında Alberta’ya ulaştırıldı. Ancak beklenen tüketim düzeyine ulaşılamaması nedeniyle önemli miktarda ilaç stoklarda kaldı.

BAĞIŞ PLANI SINIRLI KALDI

Elde kalan ürünlerin ziyan olmaması için AHS, 2025 ortasında Kanada merkezli yardım kuruluşu Health Partners International (HPIC) ile iş birliğine gitti.

Ancak 1,4 milyon şişelik partinin yalnızca yarısı yurt dışına sevk edilebildi. Son kullanma tarihi 2026’da dolacak yaklaşık 700 bin şişe ilaç ise Alberta’daki Swan Hills Tedavi Merkezi’nde imha edildi. Bertaraf işlemi için kamu bütçesinden yaklaşık 718 bin dolar harcandığı açıklandı.

AHS Sözcüsü Kristi Bland, bağış sürecinde son kullanma tarihinin yaklaşması ve lojistik kısıtlar nedeniyle çeşitli engellerle karşılaşıldığını belirterek, tüm alternatiflerin değerlendirildiğini ancak kalan ürünlerin sevk edilemediğini ifade etti. Süresi dolan ilaçların imhasının sağlık sistemlerinde olağan bir uygulama olduğunu kaydeden Bland, buna karşın israfı en aza indirmeye dönük planlamaların sürdüğünü söyledi.

DEPOLAMA MALİYETİ DE EKLENDİ

İlaçların 2023–2025 döneminde yaklaşık iki yıl boyunca depolanması da ek maliyet yarattı. Bu süreçte depolama için yaklaşık 478 bin dolar harcandığı tahmin ediliyor. İthalat, depolama ve imha giderleri birlikte değerlendirildiğinde kamu bütçesine milyonlarca dolarlık yük oluştuğu ifade edildi.