Tahran'da savaş çatlağı: 'İslamabad' öncesi İran ordusundan ABD uyarısı

İran Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya, devlet televizyonundaki konuşmasında müzakere sürecine karşı mesafeli ve oldukça 'temkinli' bir duruş sergiledi. Ateşkesin ancak İran’ın dik duruşuyla ABD’ye kabul ettirildiğini iddia eden Ekreminiya, 2015 nükleer anlaşmasını (JCPOA) hatırlatarak Batı’ya güvenmediklerini bir kez daha hatırlattı.

Ekreminiya’nın "Gözlerimiz düşmanın üzerinde, parmağımız tetikte" çıkışı aslında yarın İslamabad’da masaya oturacak olan Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın pazarlık şansını artırmayı hedefliyor. Ayrıca Meclis'in gündemine aldığı 'Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti alınması' planı da İran'ın bu savaştan ekonomik bir kazançla çıkma isteğini ortaya koydu.

TAHRAN SOKAKLARINDA PANKART SAVAŞLARI VE REJİMDE BÖLÜNME

İslamabad mutabakatı İran’ın en yüksek karar organı olan Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nde onaylansa da ülkede işler iyice karıştı. Savaşın ilk günlerinde asılan "Hürmüz Boğazı kapalı kalacak" pankartları, ateşkes kararıyla birlikte tek tek toplanmaya başladı.

BBC Farsça’nın aktardığına göre, Besic milisleri Dışişleri Bakanlığı’na yürürken, sertlik yanlısı Kayhan gazetesi bu ateşkesi 'düşmana verilen bir hediye' olarak gördü. Ancak 40 gün süren savaşta 3 binden fazla insanın ölmesi ve ekonominin çökme noktasına gelmesi, ılımlı kanadın 'biraz nefes alalım' diyerek sunduğu bu geçici ateşkesi kabul ettirmesini sağladı.

İRAN SİYASETİNDE KIRILMA NOKTALARI

İslamabad'da gerçekleşecek Kalibaf-Vance görüşmesi de İran için diplomatik bir devrim sayılıyor. Çünkü savaşın başında öldürülen eski Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney, ABD ile yüz yüze gelmeyi yasaklamıştı. Şimdi yeni lider Mücteba Hamaney'in bu görüşmeye yeşil ışık yakmasıyla Tahran’da 'tabuların yıkıldığı' ve ideolojiden ziyade gerçeklerin konuşulduğu yepyeni bir sayfa açıldı.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Hürmüz Boğazı üzerinden yürütülen süreç sadece askeri değil derin bir ekonomik diplomasiyi de barındırıyor. İran Meclisi'nin hazırladığı 'geçiş ücreti' yasa tasarısı, her ne kadar Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde uluslararası alanda tartışmalı olsa da Tahran bu hamleyle savaş tazminatını dolaylı yoldan tahsil etmeyi planlıyor. Ancak bu ekonomik kazanım planının önündeki en büyük engel, rejimin askeri kanadındaki memnuniyetsizlik olarak görülüyor.

Uzmanlar özellikle Besic ve Devrim Muhafızları bünyesindeki sertlik yanlısı grupların bu uzlaşmacı tutumdan rahatsız olduğunu ve sahadaki yerel milislerin 'bağımsız' eylemlerinin 15 günlük kırılgan ateşkesi her an bozabileceği konusunda uyarıda bulundu.