Rusya’dan Türkiye’ye gübre jesti: Kritik ürünlerde kısıtlama kalkıyor

Türkiye ile Rusya arasında tarımsal üretim açısından kritik öneme sahip gübre tedarikinde yeni bir anlaşma yapılması planlanıyor. Bloomberg kaynaklı habere göre Moskova, ihracatını sınırlandırdığı bazı gübre ürünleri ile amonyağın Türkiye’ye gönderilmesinde özel bir alan açacak. Düzenlemenin, Türkiye’nin gübre tedarikindeki dışa bağımlılığı ve küresel arz koşulları nedeniyle stratejik önem taşıdığı belirtiliyor.

RUSYA’DAN TÜRKİYE’YE ÖZEL DÜZENLEME

Rusya, azotlu ve fosforlu gübreler ile amonyak ihracatında uyguladığı kısıtlamalara rağmen Türkiye için özel bir düzenlemeye gitmeye hazırlanıyor.

Planlanan anlaşmayla Türkiye’nin özellikle tarımsal üretimin yoğunlaştığı bahar döneminde ihtiyaç duyduğu gübrenin daha güvenli şekilde tedarik edilmesi amaçlanıyor. Anlaşmanın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in geçen hafta Kırgızistan’da düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi kapsamında gerçekleştirdiği görüşmenin ardından gündeme geldiği bildirildi.

HÜRMÜZ KRİZİ TÜRKİYE’NİN TEDARİK KANALLARINI DARALTTI

Türkiye’nin gübre tedarikinde son dönemde iki önemli kanalın aynı anda daraldığı belirtiliyor.

28 Şubat 2026’da başlayan İran savaşı sonrasında Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler nedeniyle Körfez ülkelerinden üre, amonyak ve kükürt tedarikinde sorunlar yaşanırken, Rusya da mart ayında bazı gübre ürünlerinin ihracatına kısıtlama ve kota getirmişti. Böylece Türkiye açısından önemli iki tedarik kanalı baskı altına girdi.

TÜRKİYE GÜBREDE İTHAL HAMMADDEYE BAĞIMLI

Türkiye’nin yıllık gübre üretim kapasitesi 8 milyon tonun üzerinde bulunuyor. Ancak sektörün kullandığı temel hammaddelerin önemli bölümü ithal ediliyor.

Amonyak, fosforik asit, fosfat kayası, potasyum ve kükürt gibi hammaddelerde dışa bağımlılık bulunuyor. Ülkedeki tesislerin kapasite kullanım oranının yaklaşık yüzde 60-70 seviyesinde kaldığı, yıllık üretimin ise 4,5-5 milyon ton civarında gerçekleştiği belirtiliyor.

Buna karşılık Türkiye’nin yıllık gübre kullanımı yaklaşık 7 milyon ton seviyesinde. Yerli üretim ile karşılanamayan miktar ithalat yoluyla tamamlanıyor.

RUSYA’DAN TEDARİK ARTARSA NE OLACAK?

Rusya’dan gübre ve hammadde tedarikinin artması, öncelikle Türkiye’nin iç piyasadaki arz güvenliğini güçlendirebilir.

Tedarikin rahatlaması aynı zamanda yerli gübre üreticilerinin kapasite kullanımının yükselmesine ve üretim maliyetlerinin daha dengeli hale gelmesine katkı sağlayabilir.

Türkiye, normal şartlarda net gübre ihracatçısı olmamasına rağmen uluslararası fiyatların yükseldiği dönemlerde 500 bin ton ile 1 milyon ton arasında gübre ihraç edebiliyor. Rusya’dan gelecek ilave tedarikin uygun piyasa koşullarında Türkiye’nin ihracat imkanlarını da artırabileceği değerlendiriliyor.